<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?> <?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?> <TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hans-HK" xml:id="X08n0237"> <teiHeader> <fileDesc> <titleStmt> <title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 237 花严经文義要决问答</title> <title xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经数位版, No. 237 花严经文義要决问答</title> <author>新罗 表员集</author> <respStmt> <resp>Electronic Version by</resp> <name>CBETA</name> </respStmt> </titleStmt> <editionStmt> <edition>XML TEI P5</edition> <respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>AI</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>Xuzangjing</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp5"><resp>corrections</resp><name>CBETA.shin</name></respStmt> </editionStmt> <extent>4卷</extent> <publicationStmt> <idno type="CBETA"> <idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">8</idno>.<idno type="no">237</idno> </idno> <distributor> <name>中华电子<persName>佛</persName>典协会 (CBETA)</name> <address> <addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine> </address> </distributor> <availability> <p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p> </availability> <date>2024-07-18 21:29:46 +0800</date> </publicationStmt> <sourceDesc> <bibl> <title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title> <title level="s" xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经</title> <title level="m" xml:lang="zh-Hans">花严经文義要决问答</title> </bibl> </sourceDesc> </fileDesc> <encodingDesc> <projectDesc> <p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA, Punctuated draft text as provided by GJ.cool AI auto punctuation engine</p> <p xml:lang="zh-Hans" cb:type="ly">CBETA 人工输入，CBETA 扫瞄辨识，古籍酷 AI 自动标点引擎提供新式标点初稿</p> </projectDesc> <editorialDecl> <punctuation resp="#resp1"><p>AI 标点</p></punctuation> </editorialDecl> <tagsDecl> <namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0"> <tagUsage gi="rdg"> <listWit> <witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness> <witness xml:id="wit.orig">【卍续】</witness> </listWit> </tagUsage> </namespace> </tagsDecl> <charDecl> <char xml:id="CB17493"> <charName>CBETA CHARACTER CB17493</charName> <mapping cb:dec="1000533" type="PUA">U+F4455</mapping> <charProp><localName>composition</localName><value>[糸*园]</value></charProp></char> </charDecl> </encodingDesc> <profileDesc> <langUsage> <language ident="en">English</language> <language ident="zh-Hans">Chinese (Traditional)</language> </langUsage> </profileDesc> <revisionDesc> <change when="2013-05-20"> <name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication </change> <change when="2005-11-11T16:30:45"> Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT </change> </revisionDesc> </teiHeader> <text><body> <milestone unit="juan" n="1"/> <pb ed="X" xml:id="X08.0237.0414a" n="0414a"/> <lb ed="X" n="0414a01"/> <lb ed="X" n="0414a02"/><cb:docNumber>No. 237</cb:docNumber> <lb ed="X" n="0414a03"/><lb ed="R012" n="0649a01"/><cb:juan fun="open" n="1"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead>花严经文義要决问答卷第一<note place="inline">五科入</note></cb:jhead></cb:juan> <lb ed="X" n="0414a04"/> <lb ed="X" n="0414a05"/><lb ed="R012" n="0649a02"/><byline cb:type="collector"><name role="" type="person">皇龙寺</name>释 表员集</byline> <lb ed="X" n="0414a06"/><lb ed="R012" n="0649a03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">七处九会義</cb:mulu><head>〇七处九会義</head><p xml:id="pX08p0414a0607" cb:place="inline">三门分别：第一、释名；第二、出体；第 <lb ed="X" n="0414a07"/><lb ed="R012" n="0649a04"/>三、问答分别。</p> <lb ed="X" n="0414a08"/><lb ed="R012" n="0649a05"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">第一释名</cb:mulu><p xml:id="pX08p0414a0801">第一、释名者，七九数名<note place="inline">带数释也</note>。处者，居也，谓止居之处。 <lb ed="X" n="0414a09"/><lb ed="R012" n="0649a06"/>会者，遇也，又大计也<note place="inline">佳苑云：四方郡国录一代之事，总而计之，名曰会也</note>。今案： <lb ed="X" n="0414a10"/><lb ed="R012" n="0649a07"/>无尽法界大众集会，无边法界处中，故名会也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0414a11"/><lb ed="R012" n="0649a08"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">第二出体</cb:mulu><p xml:id="pX08p0414a1101">第二、出体者，法藏师云：若小乘者，色等四尘幷能造 <lb ed="X" n="0414a12"/><lb ed="R012" n="0649a09"/>四大实色为体。若三乘中初教者，凡小地前俱以赖 <lb ed="X" n="0414a13"/><lb ed="R012" n="0649a10"/>耶识为体，地上二義报主亦同赖耶为体。若二智所 <lb ed="X" n="0414a14"/><lb ed="R012" n="0649a11"/>现，即以唯识智为体。若依终教，但以<persName>如来</persName>藏真如为 <lb ed="X" n="0414a15"/><lb ed="R012" n="0649a12"/>体。若一乘，以无尽法界通三世间人法理事等诸法 <lb ed="X" n="0414a16"/><lb ed="R012" n="0649a13"/>为体<note place="inline">案：今正以後也。前小三乘等，案为眼自出，後门中略也</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0414a17"/><lb ed="R012" n="0649a14"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">第三问答分别</cb:mulu><p xml:id="pX08p0414a1701">第三、问答分别。</p><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX08p0414a1707" cb:place="inline">问：云何七处？何者九会耶？</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX08p0414a1717" cb:place="inline">答：人中三， <lb ed="X" n="0414a18"/><lb ed="R012" n="0649a15"/>天上四<note place="inline">是七处也</note>，第二、第七、第八重会，<name role="" type="person">普光明殿</name>为九会 <lb ed="X" n="0414a19"/><lb ed="R012" n="0649a16"/><note place="inline">晋经八会欠第七褈会准也</note>。然将欲料简此義，略作三门：一、辨教 <lb ed="X" n="0414a20"/><lb ed="R012" n="0649a17"/>義事相，二、长科本分，三、辨生起次第。初中二義：先总、 <lb ed="X" n="0414a21"/><lb ed="R012" n="0649a18"/>後别。总者。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX08p0414a2105" cb:place="inline">问：此经何处说耶？</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX08p0414a2112" cb:place="inline">答：莲花染净圆融处说 <lb ed="X" n="0414a22"/><lb ed="R012" n="0649b01"/><note place="inline">此義後当别出</note>。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX08p0414a2207" cb:place="inline">问：何时说耶？</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX08p0414a2212" cb:place="inline">答：<persName>佛</persName>初成道第二七日说，谓即 <lb ed="X" n="0414a23"/><lb ed="R012" n="0649b02"/>此时中摄一切九世十世故，是故一时说即一切时 <lb ed="X" n="0414a24"/><lb ed="R012" n="0649b03"/>说<note place="inline">此義亦当後别出</note>。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX08p0414a2409" cb:place="inline">问：此经是谁说耶？</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX08p0414a2416" cb:place="inline">答：是十<persName>佛</persName>卢舍那说， <pb ed="X" xml:id="X08.0237.0414b" n="0414b"/> <lb ed="X" n="0414b01"/><lb ed="R012" n="0649b04"/>谓此<persName>佛</persName>即摄一切<persName>佛</persName>故，是故一说即一切说也<note place="inline">此義亦当 <lb ed="X" n="0414b02"/><lb ed="R012" n="0649b05"/>後出之</note>。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX08p0414b0204" cb:place="inline">问：为何機说耶？</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX08p0414b0210" cb:place="inline">答：为普贤等海会诸菩萨说，以 <lb ed="X" n="0414b03"/><lb ed="R012" n="0649b06"/>此一海会众，即摄一切海会众故，是故为一海会众 <lb ed="X" n="0414b04"/><lb ed="R012" n="0649b07"/>说，即为一切海会众说<note place="inline">如下文云云</note>。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX08p0414b0415" cb:place="inline">问：此经依何定耶？</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX08p0414b0422" cb:place="inline">答： <lb ed="X" n="0414b05"/><lb ed="R012" n="0649b08"/>谓依海印三昧。以此海印三昧，即摄一切三昧故。是 <lb ed="X" n="0414b06"/><lb ed="R012" n="0649b09"/>故依一三昧，即是依一切三昧<note place="inline">如下文云云</note>。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX08p0414b0618" cb:place="inline">问：此经说何 <lb ed="X" n="0414b07"/><lb ed="R012" n="0649b10"/>法耶？</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX08p0414b0703" cb:place="inline">答：谓说花严无尽法门海，以此花严一一皆摄 <lb ed="X" n="0414b08"/><lb ed="R012" n="0649b11"/>一切法门，故说一法即说一切<note place="inline">如下文云云，此義下当别述也</note>。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX08p0414b0825" cb:place="inline">问：说 <lb ed="X" n="0414b09"/><lb ed="R012" n="0649b12"/>幾许经耶？</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX08p0414b0905" cb:place="inline">答：有二种：一、此界说，二、十方说。此界之中 <lb ed="X" n="0414b10"/><lb ed="R012" n="0649b13"/>即有三本：上本有十三千大千世界微尘数偈、四天 <lb ed="X" n="0414b11"/><lb ed="R012" n="0649b14"/>下微尘数品，中本有四十九万八千八百偈、一千二 <lb ed="X" n="0414b12"/><lb ed="R012" n="0649b15"/>百品<note place="inline">此上二本隐在龙宫不出</note>，下本有十万偈、三十八品旧<note place="inline">常说如此 <lb ed="X" n="0414b13"/><lb ed="R012" n="0649b16"/>也，更後说<anchor xml:id="nkr_note_orig_0414001" n="0414001"/>〔三〕十八品，又云三十九品也，准之</note>。又眼普眼经以<name role="" type="person">须弥山</name>聚笔、 <lb ed="X" n="0414b14"/><lb ed="R012" n="0649b17"/>四大海水墨书一品修多罗，犹不能穷尽如是等品 <lb ed="X" n="0414b15"/><lb ed="R012" n="0649b18"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0414002" n="0414002"/>後过尘数，此亦但是大菩萨等陀罗尼力之所受持， <lb ed="X" n="0414b16"/><lb ed="R012" n="0650a01"/>亦非贝葉所能书记。以此界所说为总，必摄十方所 <lb ed="X" n="0414b17"/><lb ed="R012" n="0650a02"/>说为眷属故，是故一部即摄一切部、<anchor xml:id="nkr_note_orig_0414003" n="0414003"/>即摄一切部。今 <lb ed="X" n="0414b18"/><lb ed="R012" n="0650a03"/>此所有即是十万偈中，唯有四万五千偈<note place="inline">晋经三万六千偈</note>、 <lb ed="X" n="0414b19"/><lb ed="R012" n="0650a04"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0414004" n="0414004"/>三十九品八十卷<note place="inline">晋经三十四品六十卷，亦是五十卷</note>流传于此。</p></sp></cb:dialog><p xml:id="pX08p0414b1926" cb:place="inline"><note place="inline">上来七问 <lb ed="X" n="0414b20"/><lb ed="R012" n="0650a05"/>答辨其总竟</note>。</p> <lb ed="X" n="0414b21"/><lb ed="R012" n="0650a06"/><p xml:id="pX08p0414b2101">自下明其别说。第一会，<persName>佛</persName>在莲花藏莊严世界海摩 <lb ed="X" n="0414b22"/><lb ed="R012" n="0650a07"/>竭提国菩提场中，与海会菩萨众俱。普贤菩萨承<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0414b23"/><lb ed="R012" n="0650a08"/>神力，入一切诸<persName>佛</persName>毘卢舍那<persName>如来</persName>藏身三昧<note place="inline">晋经<persName>如来</persName>净藏 <lb ed="X" n="0414b24"/><lb ed="R012" n="0650a09"/>三昧</note>，说华藏依果威光正因也。合六品，一十一卷。世主 <pb ed="X" xml:id="X08.0237.0414c" n="0414c"/> <lb ed="X" n="0414c01"/><lb ed="R012" n="0650a10"/>妙严品第一<note place="inline">五卷从第一至第五，晋经世间净眼品</note>，明其序分<note place="inline">次明正宗</note>。如 <lb ed="X" n="0414c02"/><lb ed="R012" n="0650a11"/>来现相品第二<note place="inline">一卷第六</note>。普贤三昧品第三。世界成就品 <lb ed="X" n="0414c03"/><lb ed="R012" n="0650a12"/>第四<note place="inline"><anchor xml:id="nkr_note_add_0414c0301" n="0414c0301"/><anchor xml:id="beg0414c0301" n="0414c0301"/>已<anchor xml:id="end0414c0301"/>上两品共一卷第七</note>。<name role="" type="person">华藏世界</name>品第五<note place="inline">三卷从第八至第十</note>。毘卢 <lb ed="X" n="0414c04"/><lb ed="R012" n="0650a13"/>遮那品第六<note place="inline">一卷第十一，晋经此上五品分名<name role="" type="person">卢舍那<persName>佛</persName></name>品</note>。此五品中，初四 <lb ed="X" n="0414c05"/><lb ed="R012" n="0650a14"/>品明毘卢舍那依果，最後一品明<persName>佛</persName>往因，即大威光 <lb ed="X" n="0414c06"/><lb ed="R012" n="0650a15"/>童子也。第二会，<persName>佛</persName>在<name role="" type="person">普光明殿</name>，与海会菩萨众俱。文 <lb ed="X" n="0414c07"/><lb ed="R012" n="0650a16"/>殊师利承<persName>佛</persName>神力，说<persName>如来</persName>三业及信位法门。于中六 <lb ed="X" n="0414c08"/><lb ed="R012" n="0650a17"/>品<note place="inline">四卷</note>。<persName>佛</persName>名号品第七。四圣谛品第八<note place="inline"><anchor xml:id="nkr_note_add_0414c0801" n="0414c0801"/><anchor xml:id="beg0414c0801" n="0414c0801"/>已<anchor xml:id="end0414c0801"/>上二品<anchor xml:id="nkr_note_orig_0414005" n="0414005"/>〔于〕一卷第十二</note>。 <lb ed="X" n="0414c09"/><lb ed="R012" n="0650a18"/>明觉品第九。菩萨问明品第十<note place="inline"><anchor xml:id="nkr_note_add_0414c0901" n="0414c0901"/><anchor xml:id="beg0414c0901" n="0414c0901"/>已<anchor xml:id="end0414c0901"/>上二品共一卷第十三</note>。净行品 <lb ed="X" n="0414c10"/><lb ed="R012" n="0650b01"/>第十一。贤首品第十二<note place="inline"><anchor xml:id="nkr_note_add_0414c1001" n="0414c1001"/><anchor xml:id="beg0414c1001" n="0414c1001"/>已<anchor xml:id="end0414c1001"/>上二品共二卷第十四第十五</note>。此六品中， <lb ed="X" n="0414c11"/><lb ed="R012" n="0650b02"/>初三品明<persName>佛</persName>三业<note place="inline">身语意如次准之</note>，後三品辨信行法<note place="inline">解行德如 <lb ed="X" n="0414c12"/><lb ed="R012" n="0650b03"/>次准之，又释初行次愿後德</note>。第三会，<persName>佛</persName>在<name role="" type="person">忉利天</name>宫妙勝殿上，与 <lb ed="X" n="0414c13"/><lb ed="R012" n="0650b04"/>海会菩萨众俱，法慧菩萨承<persName>佛</persName>神力，入菩萨无量方 <lb ed="X" n="0414c14"/><lb ed="R012" n="0650b05"/>便三昧，说十住等法门，于中合六品。陞须弥顶品第 <lb ed="X" n="0414c15"/><lb ed="R012" n="0650b06"/>十三，须弥顶上偈赞品第十四，十住品第十五<note place="inline"><anchor xml:id="nkr_note_add_0414c1501" n="0414c1501"/><anchor xml:id="beg0414c1501" n="0414c1501"/>已<anchor xml:id="end0414c1501"/>上三品 <lb ed="X" n="0414c16"/><lb ed="R012" n="0650b07"/>共一卷第十六</note>，梵行品第十六，初发心功德品第十七<note place="inline"><anchor xml:id="nkr_note_add_0414c1601" n="0414c1601"/><anchor xml:id="beg0414c1601" n="0414c1601"/>已<anchor xml:id="end0414c1601"/>上二品 <lb ed="X" n="0414c17"/><lb ed="R012" n="0650b08"/>共一卷第十七</note>，明法品第十八<note place="inline">一卷第十八</note>。此六品，初二品是当 <lb ed="X" n="0414c18"/><lb ed="R012" n="0650b09"/>会序<note place="inline">严处集众</note>，後四品中，初三品明自分<note place="inline">解行德如次准之</note>，後一 <lb ed="X" n="0414c19"/><lb ed="R012" n="0650b10"/>是其勝进趣後方便也。第四会，<persName>佛</persName>在<name role="" type="person">夜摩天</name>宫宝莊 <lb ed="X" n="0414c20"/><lb ed="R012" n="0650b11"/>严殿，与海会菩萨众俱，功德林菩萨承<persName>佛</persName>神力，入菩 <lb ed="X" n="0414c21"/><lb ed="R012" n="0650b12"/>萨善思惟三昧<note place="inline">晋经菩萨善伏三昧</note>，说十行法门，于中合四品 <lb ed="X" n="0414c22"/><lb ed="R012" n="0650b13"/><note place="inline">三卷</note>。陞<name role="" type="person">夜摩天</name>宫品第十九，<name role="" type="person">夜摩天</name>宫中偈赞品第二 <lb ed="X" n="0414c23"/><lb ed="R012" n="0650b14"/>十，十行品第二十一<note place="inline"><anchor xml:id="nkr_note_add_0414c2301" n="0414c2301"/><anchor xml:id="beg0414c2301" n="0414c2301"/>已<anchor xml:id="end0414c2301"/>上三品共二卷第十九第二十</note>，十无尽藏品 <lb ed="X" n="0414c24"/><lb ed="R012" n="0650b15"/>第二十二<note place="inline">一卷第二十一</note>。此四品中，初二品序<note place="inline">同前会</note>，後二品 <pb ed="X" xml:id="X08.0237.0415a" n="0415a"/> <lb ed="X" n="0415a01"/><lb ed="R012" n="0650b16"/>是当会正宗<note place="inline">初一品正位，後一品蕴行成就，生起後位</note>。第五会，<persName>佛</persName>在兜率 <lb ed="X" n="0415a02"/><lb ed="R012" n="0650b17"/>天宫一切宝莊严殿，与海会菩萨众俱。金刚幢菩萨 <lb ed="X" n="0415a03"/><lb ed="R012" n="0650b18"/>承<persName>佛</persName>神力，入菩萨智光三昧<note place="inline">晋经菩萨明智三昧</note>，说十迴向法 <lb ed="X" n="0415a04"/><lb ed="R012" n="0651a01"/>门，于中合三品<note place="inline">一十二卷</note>。陞<name role="" type="person">兜率天</name>宫品第二十三<note place="inline">一卷第二 <lb ed="X" n="0415a05"/><lb ed="R012" n="0651a02"/>十二</note>。<name role="" type="person">兜率宫</name>中偈赞品第二十四。十迴向品第二十五 <lb ed="X" n="0415a06"/><lb ed="R012" n="0651a03"/><note place="inline">幷前品合一十一卷，从第二十三至三十三</note>。此三品中，初二品序<note place="inline">同前</note>，後一 <lb ed="X" n="0415a07"/><lb ed="R012" n="0651a04"/>品辨其正宗。第六会，<persName>佛</persName>在<name role="" type="person">他化自在天</name>宫摩尼宝藏 <lb ed="X" n="0415a08"/><lb ed="R012" n="0651a05"/>殿，与海会菩萨俱。<name role="" type="person">金刚藏菩萨</name>承<persName>佛</persName>神力，入大智慧 <lb ed="X" n="0415a09"/><lb ed="R012" n="0651a06"/>光明三昧<note place="inline">晋论经菩萨大乘光明三昧</note>，说十地法门，一品六卷。十 <lb ed="X" n="0415a10"/><lb ed="R012" n="0651a07"/>地品第二十六<note place="inline">六卷从第三十四至第三十九</note>。第七会，<persName>佛</persName>重会在普 <lb ed="X" n="0415a11"/><lb ed="R012" n="0651a08"/>光明殿，与海会菩萨俱。普贤菩萨承<persName>佛</persName>神力，入刹那 <lb ed="X" n="0415a12"/><lb ed="R012" n="0651a09"/>际诸<persName>佛</persName>三昧，说十定等修生本有因果法门，于中合 <lb ed="X" n="0415a13"/><lb ed="R012" n="0651a10"/>一十一品<note place="inline">一十三卷</note>。十定品第二十七，四卷<note place="inline">从第四十至第四十三，晋 <lb ed="X" n="0415a14"/><lb ed="R012" n="0651a11"/>经欠此品也</note>。十通品第二十八<note place="inline">晋经十明品</note>。十忍品第二十九 <lb ed="X" n="0415a15"/><lb ed="R012" n="0651a12"/><note place="inline"><anchor xml:id="nkr_note_add_0415a1501" n="0415a1501"/><anchor xml:id="beg0415a1501" n="0415a1501"/>已<anchor xml:id="end0415a1501"/>上二品共一卷第四十四</note>。阿僧祇品第三十。寿量品第三十一 <lb ed="X" n="0415a16"/><lb ed="R012" n="0651a13"/><note place="inline">晋经寿命品</note>。菩萨住处品第三十二<note place="inline"><anchor xml:id="nkr_note_add_0415a1601" n="0415a1601"/><anchor xml:id="beg0415a1601" n="0415a1601"/>已<anchor xml:id="end0415a1601"/>上三品共一卷第四十五</note>。<persName>佛</persName>不 <lb ed="X" n="0415a17"/><lb ed="R012" n="0651a14"/>思议法品第三十三<note place="inline">二卷第四十六第四十七</note>。<persName>如来</persName>十身相海品 <lb ed="X" n="0415a18"/><lb ed="R012" n="0651a15"/>第三十四。随好光明功德品第三十五<note place="inline">晋经小相光明功德品<anchor xml:id="nkr_note_add_0415a1801" n="0415a1801"/><anchor xml:id="beg0415a1801" n="0415a1801"/>已<anchor xml:id="end0415a1801"/> <lb ed="X" n="0415a19"/><lb ed="R012" n="0651a16"/>上二品共一卷第四十八</note>。此九品明差别因果，亦是修生因果<note place="inline">云 <lb ed="X" n="0415a20"/><lb ed="R012" n="0651a17"/>云</note>。普贤行品第三十六<note place="inline">一卷第四十五</note>。<persName>如来</persName>出现品第三十 <lb ed="X" n="0415a21"/><lb ed="R012" n="0651a18"/>七<note place="inline">晋经宝王<persName>如来</persName>性起品三卷从第五十至第五十二</note>。此二品明平等因果，亦 <lb ed="X" n="0415a22"/><lb ed="R012" n="0651b01"/>名本有因果<note place="inline">云云</note>。第八会，<name role="" type="person">普光明殿</name>，与海会菩萨众 <lb ed="X" n="0415a23"/><lb ed="R012" n="0651b02"/>俱，普贤菩萨承<persName>佛</persName>神力，入<persName>佛</persName>华莊严三昧<note place="inline">晋经脱莊严也</note>。普 <lb ed="X" n="0415a24"/><lb ed="R012" n="0651b03"/>慧菩萨二百句问，普贤菩萨二千句答，说六位行德 <pb ed="X" xml:id="X08.0237.0415b" n="0415b"/> <lb ed="X" n="0415b01"/><lb ed="R012" n="0651b04"/>法门，于中一品<note place="inline">七卷</note>。谓離世间品第三十八<note place="inline">七卷从第五十三至 <lb ed="X" n="0415b02"/><lb ed="R012" n="0651b05"/>第五十九</note>。第九会，<persName>佛</persName>在<name role="" type="person">室罗筏</name>国<name role="" type="person">誓多林给孤独园</name>大莊 <lb ed="X" n="0415b03"/><lb ed="R012" n="0651b06"/>严褈阁，与海会菩萨众俱，<persName>佛</persName>自入狮子嚬呻三昧<note place="inline">晋经 <lb ed="X" n="0415b04"/><lb ed="R012" n="0651b07"/><name role="" type="person">舍卫国</name>祇恒林中乃至奋迅三昧</note>。说顿渐入法界法门，于中说一品 <lb ed="X" n="0415b05"/><lb ed="R012" n="0651b08"/><note place="inline">二十一卷</note>。入法界品第三十九<note place="inline">二十一卷从第六十至第八十</note>。</p> <lb ed="X" n="0415b06"/><lb ed="R012" n="0651b09"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX08p0415b0601">问：说此经处为净、为秽耶？</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX08p0415b0611" cb:place="inline"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0415001" n="0415001"/>若设尔，何失？</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX08p0415b0616" cb:place="inline">问：二俱有过， <lb ed="X" n="0415b07"/><lb ed="R012" n="0651b10"/>谓若是秽不现宝池宝树，亦不应言尔时<name role="" type="person">华藏世界</name> <lb ed="X" n="0415b08"/><lb ed="R012" n="0651b11"/>六种振动。若是净者说九会处，何故皆在娑婆人天？</p></sp> <lb ed="X" n="0415b09"/><lb ed="R012" n="0651b12"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX08p0415b0901">答：慧苑师云：华藏娑婆就相说异，以相从说性，无碍 <lb ed="X" n="0415b10"/><lb ed="R012" n="0651b13"/>圆融也<note place="inline">虽有此说，无分明也</note>。法藏师云：有数四句：一、染净四句： <lb ed="X" n="0415b11"/><lb ed="R012" n="0651b14"/>或染，谓<name role="" type="person">摩竭提国</name>七处九会等覆净相故；或净，谓华 <lb ed="X" n="0415b12"/><lb ed="R012" n="0651b15"/>藏海其地金刚等染相尽故；或俱，谓华藏内娑婆界 <lb ed="X" n="0415b13"/><lb ed="R012" n="0651b16"/>染净存泯隐显无碍；或俱非，谓染净相尽同一法界， <lb ed="X" n="0415b14"/><lb ed="R012" n="0651b17"/>各相形夺二相尽故。二、通局四句：或局，谓此一界；或 <lb ed="X" n="0415b15"/><lb ed="R012" n="0651b18"/>通，谓该于十方；或俱，谓要具前二；或俱非，谓相尽归 <lb ed="X" n="0415b16"/><lb ed="R012" n="0652a01"/>性。或局，谓此处摄一切刹，又此处一一尘等皆摄一 <lb ed="X" n="0415b17"/><lb ed="R012" n="0652a02"/>切无边刹海；或通，谓此界入一切刹，又此尘等皆通 <lb ed="X" n="0415b18"/><lb ed="R012" n="0652a03"/>一切诸刹尘等；或俱，谓摄入俱现；或俱非，谓形夺双 <lb ed="X" n="0415b19"/><lb ed="R012" n="0652a04"/>泯。三、依正四句：或正在依，谓<persName>佛</persName>在坐等，又<persName>佛</persName>即刹故； <lb ed="X" n="0415b20"/><lb ed="R012" n="0652a05"/>或依在正，谓刹居<persName>佛</persName>内，又刹即<persName>佛</persName>身故。或俱或非<note place="inline">幷准 <lb ed="X" n="0415b21"/><lb ed="R012" n="0652a06"/>思之</note>。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX08p0415b2103" cb:place="inline">问：若如上说，则七处九会皆悉杂乱。如<name role="" type="person">忉利天</name>说 <lb ed="X" n="0415b22"/><lb ed="R012" n="0652a07"/>十住时，既遍虚空周侧毛道，未知夜摩等处亦说住 <lb ed="X" n="0415b23"/><lb ed="R012" n="0652a08"/>不？<anchor xml:id="note_star_1" n="0415001" type="star"/>若设尔，何失？问：二俱有过。谓若彼不说，则说处不 <lb ed="X" n="0415b24"/><lb ed="R012" n="0652a09"/>遍。若彼亦说，何故经中唯云忉利说十住法，夜摩等 <pb ed="X" xml:id="X08.0237.0415c" n="0415c"/> <lb ed="X" n="0415c01"/><lb ed="R012" n="0652a10"/>处说十行等？</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX08p0415c0106" cb:place="inline">答：此说十住<name role="" type="person">忉利天</name>处，既遍十方一切 <lb ed="X" n="0415c02"/><lb ed="R012" n="0652a11"/>尘道，是故夜摩等处，皆有忉利。即于如是遍夜摩等 <lb ed="X" n="0415c03"/><lb ed="R012" n="0652a12"/><name role="" type="person">忉利天</name>处，说十住法，是故<name role="" type="person">忉利天</name>不普遍，仍非夜摩。 <lb ed="X" n="0415c04"/><lb ed="R012" n="0652a13"/>夜摩等处，说十行等，皆亦遍于忉利等处，仍非忉利， <lb ed="X" n="0415c05"/><lb ed="R012" n="0652a14"/>当知亦尔。若约十住与十行等全位相摄，则彼此互 <lb ed="X" n="0415c06"/><lb ed="R012" n="0652a15"/>无，各遍法界。若约诸位相资，则此彼互有，同遍法界。 <lb ed="X" n="0415c07"/><lb ed="R012" n="0652a16"/>馀一一品，一一处，皆亦如是。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX08p0415c0712" cb:place="inline">问：馀<persName>佛</persName>说处与舍那说， <lb ed="X" n="0415c08"/><lb ed="R012" n="0652a17"/>为相见不？</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX08p0415c0805" cb:place="inline">答：设尔，何失？</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX08p0415c0810" cb:place="inline">问：二俱有过，谓若相见即应 <lb ed="X" n="0415c09"/><lb ed="R012" n="0652a18"/>相遍，若不相见不成主伴。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX08p0415c0911" cb:place="inline">答：互为主伴通有四句，谓 <lb ed="X" n="0415c10"/><lb ed="R012" n="0652b01"/>主主不相见，伴伴亦尔各遍法界，彼此互无故无相 <lb ed="X" n="0415c11"/><lb ed="R012" n="0652b02"/>见。主之与伴其必相见，伴主亦尔共遍法界，此彼互 <lb ed="X" n="0415c12"/><lb ed="R012" n="0652b03"/>有故无不见。如舍那为主、证处为伴，无有主而不俱 <lb ed="X" n="0415c13"/><lb ed="R012" n="0652b04"/>伴，故舍那与证处同遍法界。设于东方证法东处，彼 <lb ed="X" n="0415c14"/><lb ed="R012" n="0652b05"/>有舍那还有东方而来作证，如是一一遍周法界，一 <lb ed="X" n="0415c15"/><lb ed="R012" n="0652b06"/>切尘道无障无碍，思之可见。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX08p0415c1512" cb:place="inline">问：以何文证知乎一处 <lb ed="X" n="0415c16"/><lb ed="R012" n="0652b07"/>即一切处等耶？</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX08p0415c1607" cb:place="inline">答：经云：一一微尘中，<persName>佛</persName>国海安住，<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0415c17"/><lb ed="R012" n="0652b08"/>雲遍护念，弥纶覆一切。又云：一毛孔中，无量<persName>佛</persName>刹莊 <lb ed="X" n="0415c18"/><lb ed="R012" n="0652b09"/>严淸净，旷然安住彼一切处。<name role="" type="person">卢舍那<persName>佛</persName></name>于众海中演 <lb ed="X" n="0415c19"/><lb ed="R012" n="0652b10"/>说正法，况七处、九会处而不赅摄十方法界耶？</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX08p0415c1919" cb:place="inline">问：既 <lb ed="X" n="0415c20"/><lb ed="R012" n="0652b11"/>在摩竭说，彼国众生有与会不？</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX08p0415c2013" cb:place="inline">答：慧苑师云：设尔何 <lb ed="X" n="0415c21"/><lb ed="R012" n="0652b12"/>失？</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX08p0415c2102" cb:place="inline">问：二俱有过。若有预者，经何不言耶？若无预者，何 <lb ed="X" n="0415c22"/><lb ed="R012" n="0652b13"/>须此说耶？</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX08p0415c2205" cb:place="inline">答：此有二義：一、为表法；二、为应機。言表法 <lb ed="X" n="0415c23"/><lb ed="R012" n="0652b14"/>者，谓<name role="" type="person">摩竭国</name>是诸国之上道，第一会为九会之最初， <lb ed="X" n="0415c24"/><lb ed="R012" n="0652b15"/>故此说也。言应機者，会中菩萨除十方新来，馀皆随 <pb ed="X" xml:id="X08.0237.0416a" n="0416a"/> <lb ed="X" n="0416a01"/><lb ed="R012" n="0652b16"/>愿生于此国，斯即应機。何必要列凡俗，方是所化之 <lb ed="X" n="0416a02"/><lb ed="R012" n="0652b17"/>众<note place="inline">云云。後二门如别说记</note>。</p></sp></cb:dialog></cb:div></cb:div> <lb ed="X" n="0416a03"/><lb ed="R012" n="0652b18"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">说经时義</cb:mulu><head>〇说经时義</head><p xml:id="pX08p0416a0306" cb:place="inline">三门同前。</p> <lb ed="X" n="0416a04"/><lb ed="R012" n="0653a01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">第一释名</cb:mulu><p xml:id="pX08p0416a0401">第一、释名者，说者谈说，谓能说者得陀罗尼，于一字 <lb ed="X" n="0416a05"/><lb ed="R012" n="0653a02"/>中一刹那，须能持能说一切法门，况一切时中一切 <lb ed="X" n="0416a06"/><lb ed="R012" n="0653a03"/>字中？经者，贯穿所说，摄持所化<note place="inline">如常说也</note>。时者，说听究竟 <lb ed="X" n="0416a07"/><lb ed="R012" n="0653a04"/>之时，谓始成正觉时，一刹那或无量劫，融通无碍，具 <lb ed="X" n="0416a08"/><lb ed="R012" n="0653a05"/>摄一切，无不皆摄<note place="inline">云云</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0416a09"/><lb ed="R012" n="0653a06"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">第二出体</cb:mulu><p xml:id="pX08p0416a0901">第二、出体者。慧苑师云：若三乘者，不相应行蕴所摄； <lb ed="X" n="0416a10"/><lb ed="R012" n="0653a07"/>若一乘者，理事无碍法界以为其性。谓一时摄一切 <lb ed="X" n="0416a11"/><lb ed="R012" n="0653a08"/>前後际，尽为时体。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0416a12"/><lb ed="R012" n="0653a09"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">第三问答分别</cb:mulu><p xml:id="pX08p0416a1201">第三、问答分别。</p><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX08p0416a1207" cb:place="inline">问：此经何时说耶？</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX08p0416a1214" cb:place="inline">答：始成正觉时。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX08p0416a1220" cb:place="inline">问： <lb ed="X" n="0416a13"/><lb ed="R012" n="0653a10"/>始成正觉时未而定说，成道<anchor xml:id="nkr_note_add_0416a1301" n="0416a1301"/><anchor xml:id="beg0416a1301" n="0416a1301"/>已<anchor xml:id="end0416a1301"/>後幾日说耶？</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX08p0416a1318" cb:place="inline">答：别行 <lb ed="X" n="0416a14"/><lb ed="R012" n="0653a11"/>十地经云：成道未久，第二七日。故知第二七日时也。</p></sp></cb:dialog> <lb ed="X" n="0416a15"/><lb ed="R012" n="0653a12"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX08p0416a1501">问：若尔，何故<name role="" type="person">菩提流支</name>云：前之五会是<persName>佛</persName>成道初七 <lb ed="X" n="0416a16"/><lb ed="R012" n="0653a13"/>日说，第六会後是第二七日说耶？</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX08p0416a1614" cb:place="inline">答：法藏师云：此解 <lb ed="X" n="0416a17"/><lb ed="R012" n="0653a14"/>不可。十地论云：何故不初七日说思惟行？因缘行故。 <lb ed="X" n="0416a18"/><lb ed="R012" n="0653a15"/>既云思惟，明知非说法。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX08p0416a1810" cb:place="inline">问：有人说下文中有鹙子等 <lb ed="X" n="0416a19"/><lb ed="R012" n="0653a16"/>五百声闻幷後时度，故知是後时说耶？</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX08p0416a1916" cb:place="inline">答：此所判恐 <lb ed="X" n="0416a20"/><lb ed="R012" n="0653a17"/>不顺文，第八会者亦非後时，何得于一部经前<anchor xml:id="nkr_note_add_0416a2001" n="0416a2001"/><anchor xml:id="beg0416a2001" n="0416a2001"/>已<anchor xml:id="end0416a2001"/>说 <lb ed="X" n="0416a21"/><lb ed="R012" n="0653a18"/>半，中说馀经後方更续？岂令<persName>佛</persName>无陀罗尼力，不能一 <lb ed="X" n="0416a22"/><lb ed="R012" n="0653b01"/>念说一切法？祇园、鹙子幷是九世相入相，即文云过 <lb ed="X" n="0416a23"/><lb ed="R012" n="0653b02"/>去一切劫安置未来，今未来<anchor xml:id="nkr_note_orig_0416001" n="0416001"/>一劫迴置过去世，又云 <lb ed="X" n="0416a24"/><lb ed="R012" n="0653b03"/>于一念中建立三世一切<persName>佛</persName>事<note place="inline">如是等文处处皆有</note>，岂可鹙子 <pb ed="X" xml:id="X08.0237.0416b" n="0416b"/> <lb ed="X" n="0416b01"/><lb ed="R012" n="0653b04"/>等而非此类？</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX08p0416b0106" cb:place="inline">问：于此二七之时，即摄八九会者，是同 <lb ed="X" n="0416b02"/><lb ed="R012" n="0653b05"/>时耶？有前後耶？</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX08p0416b0207" cb:place="inline">答：同时而说，有前後也。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX08p0416b0216" cb:place="inline">问：以何得知 <lb ed="X" n="0416b03"/><lb ed="R012" n="0653b06"/>是如此耶？</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX08p0416b0305" cb:place="inline">答：如印文读时，前後印纸同时。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX08p0416b0317" cb:place="inline">问：若尔，云 <lb ed="X" n="0416b04"/><lb ed="R012" n="0653b07"/>何重会得成？</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX08p0416b0406" cb:place="inline">答：重亦同时，以无碍故。如灯光相入等， <lb ed="X" n="0416b05"/><lb ed="R012" n="0653b08"/>馀不动陞天等<note place="inline">准释可知</note>。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX08p0416b0511" cb:place="inline">问：若尔，诸时相望相摄力齐，何 <lb ed="X" n="0416b06"/><lb ed="R012" n="0653b09"/>要在此不在馀时？</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX08p0416b0608" cb:place="inline">答：此即是馀，不时说馀。又亦不碍 <lb ed="X" n="0416b07"/><lb ed="R012" n="0653b10"/>表初之说，以不壞相故。又非但此二七之时即摄八 <lb ed="X" n="0416b08"/><lb ed="R012" n="0653b11"/>九会，亦为摄彼前後各无量劫无不皆尽，以是不思 <lb ed="X" n="0416b09"/><lb ed="R012" n="0653b12"/>议时故，亦摄于褈褈无量念知，如因陀罗网重收摄 <lb ed="X" n="0416b10"/><lb ed="R012" n="0653b13"/>故。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX08p0416b1002" cb:place="inline">问：依普耀经，第二七日于粗野园，为彼五人三转 <lb ed="X" n="0416b11"/><lb ed="R012" n="0653b14"/>四谛<note place="inline">此小乘</note>。依密迹力士经，第二七日鹿园，为于无量 <lb ed="X" n="0416b12"/><lb ed="R012" n="0653b15"/>大众转法轮时，有得罗汉、辟支、菩萨等<note place="inline">是三乘</note>。依此经， <lb ed="X" n="0416b13"/><lb ed="R012" n="0653b16"/>第二七日于树王下，为海会菩萨转无尽法轮<note place="inline">此一乘</note>。 <lb ed="X" n="0416b14"/><lb ed="R012" n="0653b17"/>何故时同而大小殊耶？</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX08p0416b1410" cb:place="inline">答：上三同时者，约法表本末 <lb ed="X" n="0416b15"/><lb ed="R012" n="0653b18"/>同时，约人显機感各异。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX08p0416b1510" cb:place="inline">问：若尔者，何故依法花三七 <lb ed="X" n="0416b16"/><lb ed="R012" n="0654a01"/>日、四分律六七日、兴起行经七七日、依五分律八七 <lb ed="X" n="0416b17"/><lb ed="R012" n="0654a02"/>日、智度论五十七日、十二遊经一年方说耶？</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX08p0416b1718" cb:place="inline">答：此幷 <lb ed="X" n="0416b18"/><lb ed="R012" n="0654a03"/>末教機异，宜闻各别，故致不同。本教機定，故唯二七。</p></sp></cb:dialog> <lb ed="X" n="0416b19"/><lb ed="R012" n="0654a04"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX08p0416b1901">问：表何義故定二七日耶？</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX08p0416b1911" cb:place="inline">答：十地论云：时处等挍量 <lb ed="X" n="0416b20"/><lb ed="R012" n="0654a05"/>显示勝故。此法勝故，在于初时及勝处说，岂初二会 <lb ed="X" n="0416b21"/><lb ed="R012" n="0654a06"/>及七八九会所说<persName>佛</persName>果不如十地？苑云：<name role="" type="person">世亲</name>且依一 <lb ed="X" n="0416b22"/><lb ed="R012" n="0654a07"/>相，故作是说，谓四十心中十地为勝，六欲天中他化 <lb ed="X" n="0416b23"/><lb ed="R012" n="0654a08"/>自在为勝，非谓一切也。藏云：此有三義：一、此经初时 <lb ed="X" n="0416b24"/><lb ed="R012" n="0654a09"/>表本法勝故；二、末教亦同，表末不離本故；三、显本非 <pb ed="X" xml:id="X08.0237.0416c" n="0416c"/> <lb ed="X" n="0416c01"/><lb ed="R012" n="0654a10"/>末故，末时不定，本时定故。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX08p0416c0111" cb:place="inline">问：上言如因陀罗网褈褈 <lb ed="X" n="0416c02"/><lb ed="R012" n="0654a11"/>无尽时劫常说此经者，说花严会总天了时，何容有 <lb ed="X" n="0416c03"/><lb ed="R012" n="0654a12"/>此一部经教？</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX08p0416c0306" cb:place="inline">答：有二義。一義者，为下劣众生于无尽 <lb ed="X" n="0416c04"/><lb ed="R012" n="0654a13"/>说中，略取此等结集流通，故有此部，令其见闻方便 <lb ed="X" n="0416c05"/><lb ed="R012" n="0654a14"/>引入无际限中。如观牖隙见无际虚空，当知此中道 <lb ed="X" n="0416c06"/><lb ed="R012" n="0654a15"/>理亦尔，观此一部见无边法海。二義者，又复即此一 <lb ed="X" n="0416c07"/><lb ed="R012" n="0654a16"/>部是无边劫海之说，以结通文无分齐故，一说即是 <lb ed="X" n="0416c08"/><lb ed="R012" n="0654a17"/>一切说故。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX08p0416c0805" cb:place="inline">问：若此多劫常恒说者，何故<persName>如来</persName>有涅槃 <lb ed="X" n="0416c09"/><lb ed="R012" n="0654a18"/>耶？</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX08p0416c0902" cb:place="inline">答：说此经<persName>佛</persName>本不涅槃，入法界品中开栴檀塔，见 <lb ed="X" n="0416c10"/><lb ed="R012" n="0654b01"/>三世<persName>佛</persName>无涅槃者。又复以此初时既摄多劫，是故示 <lb ed="X" n="0416c11"/><lb ed="R012" n="0654b02"/>现涅槃亦在此中。以摄化威仪之中，涅槃亦是说法， <lb ed="X" n="0416c12"/><lb ed="R012" n="0654b03"/>摄生与成道说法无差别故，是故说法总无休时。复 <lb ed="X" n="0416c13"/><lb ed="R012" n="0654b04"/>舍那<persName>佛</persName>常在花严，恒时说法无涅槃故。<anchor xml:id="nkr_note_add_0416c1301" n="0416c1301"/><anchor xml:id="beg0416c1301" n="0416c1301"/>已<anchor xml:id="end0416c1301"/>入大地诸 <lb ed="X" n="0416c14"/><lb ed="R012" n="0654b05"/>菩萨众，不见<persName>如来</persName>初说，于一切时处恒见<persName>如来</persName>常说 <lb ed="X" n="0416c15"/><lb ed="R012" n="0654b06"/>纯说，如不思议品<note place="inline">云云</note>。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX08p0416c1510" cb:place="inline">问：智论第二云：不说迦罗时， <lb ed="X" n="0416c16"/><lb ed="R012" n="0654b07"/>说三摩耶时。其義云何？</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX08p0416c1610" cb:place="inline">答：一、迦罗时<note place="inline">此云别相时，如说或时在众不 <lb ed="X" n="0416c17"/><lb ed="R012" n="0654b08"/>得闻等</note>。二、三摩耶时<note place="inline">此云破耶见时，不拣白黑，一切得闻</note>。今言二七之时， <lb ed="X" n="0416c18"/><lb ed="R012" n="0654b09"/>是後所摄。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX08p0416c1805" cb:place="inline">问：若尔者，二夜经云：初成道夜、般涅槃夜， <lb ed="X" n="0416c19"/><lb ed="R012" n="0654b10"/>二夜中间转正梵轮。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX08p0416c1909" cb:place="inline">答：由此文義，故五台零辨法师 <lb ed="X" n="0416c20"/><lb ed="R012" n="0654b11"/>云：从初七日至于极终，常说恒说<note place="inline">云云</note>。</p></sp></cb:dialog></cb:div></cb:div> <lb ed="X" n="0416c21"/><lb ed="R012" n="0654b12"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">说经<persName>佛</persName>義</cb:mulu><head>〇说经<persName>佛</persName>義</head><p xml:id="pX08p0416c2106" cb:place="inline">三门同前。</p> <lb ed="X" n="0416c22"/><lb ed="R012" n="0654b13"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">第一释名</cb:mulu><p xml:id="pX08p0416c2201">一、释名者<note place="inline">说经二字，義如上说</note>。<persName>佛</persName>者，慧苑师<note place="inline">三说</note>：一、<persName>佛</persName>者，具言<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0416c23"/><lb ed="R012" n="0654b14"/>陀<note place="inline">此翻为觉</note>，即圆满大智照用者也。所照是何？谓菩提法， <lb ed="X" n="0416c24"/><lb ed="R012" n="0654b15"/>即真俗无二无障碍法界境也。二、若依<persName>佛</persName>地论第一 <pb ed="X" xml:id="X08.0237.0417a" n="0417a"/> <lb ed="X" n="0417a01"/><lb ed="R012" n="0654b16"/>云：具一切智、一切种智，離烦恼障及所知障，于一切 <lb ed="X" n="0417a02"/><lb ed="R012" n="0654b17"/>法、一切种相能自开觉，亦能开觉一切有情，如睡梦 <lb ed="X" n="0417a03"/><lb ed="R012" n="0654b18"/>觉，如莲花开，故名为<persName>佛</persName>。三、依此经宗本始无异之智， <lb ed="X" n="0417a04"/><lb ed="R012" n="0655a01"/>照法界法无有差别，名之为<persName>佛</persName>。经云：于一切法成最 <lb ed="X" n="0417a05"/><lb ed="R012" n="0655a02"/>正觉，谓普照境界同一法住，始本冥会境智一如，名 <lb ed="X" n="0417a06"/><lb ed="R012" n="0655a03"/>之为<persName>佛</persName>。法藏师云：<persName>佛陀</persName>，此云觉者，觉有二种：一、是觉 <lb ed="X" n="0417a07"/><lb ed="R012" n="0655a04"/>悟義，谓理智照真故；二、是觉察義，谓量智鉴俗故。者 <lb ed="X" n="0417a08"/><lb ed="R012" n="0655a05"/>是假人，即有觉之者，名为觉者，有财释也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0417a09"/><lb ed="R012" n="0655a06"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">第二出体</cb:mulu><p xml:id="pX08p0417a0901">第二、出体者。慧苑师云：依<persName>佛</persName>地论，五法摄大觉地，谓 <lb ed="X" n="0417a10"/><lb ed="R012" n="0655a07"/>四智及淸净法界。若依此经宗，具摄无边无碍法界 <lb ed="X" n="0417a11"/><lb ed="R012" n="0655a08"/>一切诸法，乃至三种世间总摄为体。法藏师云：若依 <lb ed="X" n="0417a12"/><lb ed="R012" n="0655a09"/>一乘，二种十<persName>佛</persName>既通三世间，即知用一切理事、教義、 <lb ed="X" n="0417a13"/><lb ed="R012" n="0655a10"/>因果、人法、解行等总<persName>佛</persName>为体。若约所依，以海印三昧 <lb ed="X" n="0417a14"/><lb ed="R012" n="0655a11"/>为体。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0417a15"/><lb ed="R012" n="0655a12"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">第三问答分别</cb:mulu><p xml:id="pX08p0417a1501">第三、问答。</p><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX08p0417a1505" cb:place="inline">问：说此经<persName>佛</persName>三身之中是何等身耶？</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX08p0417a1519" cb:place="inline">答：法 <lb ed="X" n="0417a16"/><lb ed="R012" n="0655a13"/>藏师云：三说：一、有人释云：是化身<persName>佛</persName>，以菩提树下八 <lb ed="X" n="0417a17"/><lb ed="R012" n="0655a14"/>相成道是化身故，不離陞天是重化故，以释迦异名 <lb ed="X" n="0417a18"/><lb ed="R012" n="0655a15"/>名卢舍那非别报身故。二、有释云：说此经<persName>佛</persName>是实报 <lb ed="X" n="0417a19"/><lb ed="R012" n="0655a16"/>身，以是卢舍那法界身故，居莲花藏净土中故。下第 <lb ed="X" n="0417a20"/><lb ed="R012" n="0655a17"/>八会，初、歎<persName>佛</persName>具彼二十一种殊勝功德是实报也，但 <lb ed="X" n="0417a21"/><lb ed="R012" n="0655a18"/>以不離化故该此树下非是化身。三、释此<persName>佛</persName>是十<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0417a22"/><lb ed="R012" n="0655b01"/>之身通三世间，以说十信及三贤等地前所见非实 <lb ed="X" n="0417a23"/><lb ed="R012" n="0655b02"/>报故，然居华藏非侷化故，国土身等非前二故，具摄 <lb ed="X" n="0417a24"/><lb ed="R012" n="0655b03"/>前二性融通故，具足主伴如帝网故，是故唯是同遍 <pb ed="X" xml:id="X08.0237.0417b" n="0417b"/> <lb ed="X" n="0417b01"/><lb ed="R012" n="0655b04"/>法界十<persName>佛</persName>之身<note place="inline">後说合于经意，元晓师又多同说唯一圆满法身无上<persName>如来</persName>耳</note>。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX08p0417b0131" cb:place="inline">问：何 <lb ed="X" n="0417b02"/><lb ed="R012" n="0655b05"/>故通三世间依正无碍为能说者也？</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX08p0417b0215" cb:place="inline">答：法藏师云：有 <lb ed="X" n="0417b03"/><lb ed="R012" n="0655b06"/>二義：一、直摄一切三世间尽，以具此三事方为<persName>佛</persName>故； <lb ed="X" n="0417b04"/><lb ed="R012" n="0655b07"/>三身、二身但是三中智正觉摄，<anchor xml:id="nkr_note_orig_0417001" n="0417001"/>妙净土同生之身无 <lb ed="X" n="0417b05"/><lb ed="R012" n="0655b08"/>不皆是此中所摄；二、亦正报毛孔，依报尘中各褈褈 <lb ed="X" n="0417b06"/><lb ed="R012" n="0655b09"/>具摄三世间等一切诸法，如帝网现<note place="inline">准思之</note>。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX08p0417b0618" cb:place="inline">问：此<persName>佛</persName>既 <lb ed="X" n="0417b07"/><lb ed="R012" n="0655b10"/>在如前无尽时处，其<persName>佛</persName>为是一身？为是多身？</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX08p0417b0718" cb:place="inline">答：设尔， <lb ed="X" n="0417b08"/><lb ed="R012" n="0655b11"/>何失？</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX08p0417b0803" cb:place="inline">问：二俱有过。谓若是一，何故一切刹中各令现 <lb ed="X" n="0417b09"/><lb ed="R012" n="0655b12"/>耶？若是多身，何故经云而不分身耶？</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX08p0417b0915" cb:place="inline">答：此卢舍那法 <lb ed="X" n="0417b10"/><lb ed="R012" n="0655b13"/>界身雲，无障碍故；常在此处，即他处故；远在他方，恒 <lb ed="X" n="0417b11"/><lb ed="R012" n="0655b14"/>住此故。又分圆无碍，即此遍法界身，<anchor xml:id="nkr_note_orig_0417002" n="0417002"/>一一支分，一一 <lb ed="X" n="0417b12"/><lb ed="R012" n="0655b15"/>毛孔，皆亦有自舍那全身，是故分处即是圆满也。法 <lb ed="X" n="0417b13"/><lb ed="R012" n="0655b16"/>界品云：<persName>如来</persName>一毛孔中，出一切<persName>佛</persName>刹微尘等化身雲， <lb ed="X" n="0417b14"/><lb ed="R012" n="0655b17"/>充满一切世界，不可思议故。又此<persName>佛</persName>身，即理即事，即 <lb ed="X" n="0417b15"/><lb ed="R012" n="0655b18"/>一即多，即依即正，即人即法，即此即彼，即情即非情， <lb ed="X" n="0417b16"/><lb ed="R012" n="0656a01"/>即因即果，三身即十身，无碍自在。法界身雲，于前时 <lb ed="X" n="0417b17"/><lb ed="R012" n="0656a02"/>处，常说花严，无休无息。又依正无碍，谓此身雲，即作 <lb ed="X" n="0417b18"/><lb ed="R012" n="0656a03"/>一切器世间。经云：或作日月遊虚空，或作河池井泉 <lb ed="X" n="0417b19"/><lb ed="R012" n="0656a04"/>等，一切世界海，如上说国土身等。又潜入无碍，于众 <lb ed="X" n="0417b20"/><lb ed="R012" n="0656a05"/>生世间，无碍自在。谓此<persName>佛</persName>身，遍入一切众生界中，如 <lb ed="X" n="0417b21"/><lb ed="R012" n="0656a06"/><persName>如来</persName>藏，虽作众生，而不失自性。又总摄一切众生，悉 <lb ed="X" n="0417b22"/><lb ed="R012" n="0656a07"/>在<persName>如来</persName>一毛孔内，一切毛孔，亦皆如是。经云：观见如 <lb ed="X" n="0417b23"/><lb ed="R012" n="0656a08"/>来一毛孔，一切众生悉入中。普贤亦云：一切诸<persName>佛</persName>及 <lb ed="X" n="0417b24"/><lb ed="R012" n="0656a09"/>刹土，在我身内无障碍，我于一切毛孔中，现<persName>佛</persName>境界 <pb ed="X" xml:id="X08.0237.0417c" n="0417c"/> <lb ed="X" n="0417c01"/><lb ed="R012" n="0656a10"/>谛观察。又云：<persName>佛</persName>身充满诸法界，普<anchor xml:id="nkr_note_orig_0417003" n="0417003"/>贤一切众生前等 <lb ed="X" n="0417c02"/><lb ed="R012" n="0656a11"/><note place="inline">云云</note>。又此一释迦身，随应群機差别多种：或同凡而 <lb ed="X" n="0417c03"/><lb ed="R012" n="0656a12"/>非圣，如见三尺黑象脚身及树神身等<note place="inline">此在人天位</note>；或是 <lb ed="X" n="0417c04"/><lb ed="R012" n="0656a13"/>圣而非凡，以同罗汉圣人身故；或亦凡亦圣，以是父 <lb ed="X" n="0417c05"/><lb ed="R012" n="0656a14"/>母所生实报身故，四大成故同凡身也，具五分法身 <lb ed="X" n="0417c06"/><lb ed="R012" n="0656a15"/>诸漏尽故是圣<note place="inline">以表说小乘法故</note>；或非凡非圣，以是大乘三 <lb ed="X" n="0417c07"/><lb ed="R012" n="0656a16"/>身摄故，非同小乘罗汉圣故；或是化非法报，以具八 <lb ed="X" n="0417c08"/><lb ed="R012" n="0656a17"/>相在阎浮故，色顶别立彼实报故，如梵网经等说<note place="inline">此约 <lb ed="X" n="0417c09"/><lb ed="R012" n="0656a18"/>初教</note>；或是报非法化，即此身具二十一种殊勝功德，如 <lb ed="X" n="0417c10"/><lb ed="R012" n="0656b01"/><persName>佛</persName>地经说<note place="inline">此约终教</note>；或是法非报化，以色即如故，经云吾 <lb ed="X" n="0417c11"/><lb ed="R012" n="0656b02"/>今此身即是法身<note place="inline">此约顿教，上来约三乘说</note>；或亦法报化，如前三 <lb ed="X" n="0417c12"/><lb ed="R012" n="0656b03"/>说故<note place="inline">此约同教</note>；或非法非报化，以是十<persName>佛</persName>故，通三世间故， <lb ed="X" n="0417c13"/><lb ed="R012" n="0656b04"/>具足主伴，如是经下上文说<note place="inline">此约圆教</note>。是故此<persName>佛</persName>身圆融 <lb ed="X" n="0417c14"/><lb ed="R012" n="0656b05"/>无碍，极难思也。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX08p0417c1407" cb:place="inline">问：慧苑云：说此经者，或<persName>佛</persName>自说、或菩 <lb ed="X" n="0417c15"/><lb ed="R012" n="0656b06"/>萨说、或<persName>佛</persName>菩萨光明中说、或神天等种种类说。何故 <lb ed="X" n="0417c16"/><lb ed="R012" n="0656b07"/>今此唯称<persName>佛</persName>耶？</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX08p0417c1607" cb:place="inline">答：说虽多类，莫不皆承<persName>佛</persName>力，<persName>佛</persName>为主 <lb ed="X" n="0417c17"/><lb ed="R012" n="0656b08"/>故，但标<persName>佛</persName>也。故智度论云：若不推从<persName>佛</persName>闻，则诤论起 <lb ed="X" n="0417c18"/><lb ed="R012" n="0656b09"/>故。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX08p0417c1802" cb:place="inline">问：大师具有十号，何故经首唯标<persName>佛</persName>称？</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX08p0417c1817" cb:place="inline">答：依真实 <lb ed="X" n="0417c19"/><lb ed="R012" n="0656b10"/>论，<persName>佛</persName>具十義，馀号不尔。谓如真谛三藏七事记中引 <lb ed="X" n="0417c20"/><lb ed="R012" n="0656b11"/>真实论，<persName>佛</persName>具十義，谓：一、觉勝天鼓；二、不由他悟；三、離 <lb ed="X" n="0417c21"/><lb ed="R012" n="0656b12"/>二无智；四、<anchor xml:id="nkr_note_add_0417c2101" n="0417c2101"/><anchor xml:id="beg0417c2101" n="0417c2101"/>已<anchor xml:id="end0417c2101"/>过睡眠；五、譬如莲花；六、自性无染；七、具 <lb ed="X" n="0417c22"/><lb ed="R012" n="0656b13"/>足三義<note place="inline">一、假名<persName>佛</persName>，谓六神通；二、寂静<persName>佛</persName>，谓或不生；三、真实<persName>佛</persName>，谓即真也</note>；八、具足三德 <lb ed="X" n="0417c23"/><lb ed="R012" n="0656b14"/><note place="inline">般若、解脱、法身</note>；九、具三宝性；十、自知令他知<note place="inline">谓自觉觉他也</note>。此中馀 <lb ed="X" n="0417c24"/><lb ed="R012" n="0656b15"/>義，如别章廣说。</p></sp></cb:dialog></cb:div></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X08.0237.0418a" n="0418a"/> <lb ed="X" n="0418a01"/><lb ed="R012" n="0656b16"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">六相義</cb:mulu><head>〇六相義</head><p xml:id="pX08p0418a0105" cb:place="inline">三门分别。</p> <lb ed="X" n="0418a02"/><lb ed="R012" n="0656b17"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">第一释名</cb:mulu><p xml:id="pX08p0418a0201">第一、释名者，六者、数名。诸法体状，目之为相，谓总相、 <lb ed="X" n="0418a03"/><lb ed="R012" n="0656b18"/>别相、同相、异相、成相、壞相。法藏师云：总相者，一含多 <lb ed="X" n="0418a04"/><lb ed="R012" n="0657a01"/>德故；别相者，多德非一故，别依止总，满彼总故；同相 <lb ed="X" n="0418a05"/><lb ed="R012" n="0657a02"/>者，多義不相违，同成一总故；异相者，多義相望，各各 <lb ed="X" n="0418a06"/><lb ed="R012" n="0657a03"/>异故；成相者，由此诸義缘起成故；壞相者，诸義各住 <lb ed="X" n="0418a07"/><lb ed="R012" n="0657a04"/>自法，不移动故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0418a08"/><lb ed="R012" n="0657a05"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">第二出体</cb:mulu><p xml:id="pX08p0418a0801">第二、出体者，懔法师云：通则法界缘起为体，别则总 <lb ed="X" n="0418a09"/><lb ed="R012" n="0657a06"/>相以中道为体，别相以二谛为体，同相以如如为体， <lb ed="X" n="0418a10"/><lb ed="R012" n="0657a07"/>异相以万法为体，成相以缘集为体，壞相以缘起为 <lb ed="X" n="0418a11"/><lb ed="R012" n="0657a08"/>体。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0418a12"/><lb ed="R012" n="0657a09"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">第三问答分别</cb:mulu><p xml:id="pX08p0418a1201">第三、问答分别。</p><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX08p0418a1207" cb:place="inline">问：以何意故辨六相耶？</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX08p0418a1216" cb:place="inline">答：法藏师云： <lb ed="X" n="0418a13"/><lb ed="R012" n="0657a10"/>破定报见，以显缘起圆融之法。此理现前，一切惑障 <lb ed="X" n="0418a14"/><lb ed="R012" n="0657a11"/>一断一切断，行德一成一切成，始终皆齐，因果同时 <lb ed="X" n="0418a15"/><lb ed="R012" n="0657a12"/>等<note place="inline">廣说如经</note>。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX08p0418a1506" cb:place="inline">问：<anchor xml:id="nkr_note_orig_0418001" n="0418001"/>其四句、八不等有何差别耶？</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX08p0418a1518" cb:place="inline">答：不自生不 <lb ed="X" n="0418a16"/><lb ed="R012" n="0657a13"/>他生等四句，及不有不无等四句，幷不生等八不十 <lb ed="X" n="0418a17"/><lb ed="R012" n="0657a14"/>不等，皆悉会事入理，以顺一寂。今此入理，圆融彼事， <lb ed="X" n="0418a18"/><lb ed="R012" n="0657a15"/>使相即相入，成普贤法，有斯左右耳。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX08p0418a1815" cb:place="inline">问：何故唯六，不 <lb ed="X" n="0418a19"/><lb ed="R012" n="0657a16"/>多不小耶？</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX08p0418a1905" cb:place="inline">答：泛诸缘起法，要有三门：一、末依于本，有 <lb ed="X" n="0418a20"/><lb ed="R012" n="0657a17"/>起、不起<note place="inline">谓论云：别依本者，明依总开别；满彼本者，还能成总也</note>；二、彼所起末既 <lb ed="X" n="0418a21"/><lb ed="R012" n="0657a18"/>带于本，是故相望有同、有异；三、彼带本之末既为本 <lb ed="X" n="0418a22"/><lb ed="R012" n="0657b01"/>收，是故当体有存、有壞。若不具此三，不成缘起。三中 <lb ed="X" n="0418a23"/><lb ed="R012" n="0657b02"/>各二，故但唯六。</p></sp></cb:dialog> <lb ed="X" n="0418a24"/><lb ed="R012" n="0657b03"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX08p0418a2401">问缘起法，一切处通，难穷其趣，冀礭陈其相也。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX08p0418a2419" cb:place="inline">答：法 <pb ed="X" xml:id="X08.0237.0418b" n="0418b"/> <lb ed="X" n="0418b01"/><lb ed="R012" n="0657b04"/>藏师！今且略就缘成舍辨。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX08p0418b0111" cb:place="inline">问：何者是总相？</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX08p0418b0117" cb:place="inline">答：舍是。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX08p0418b0120" cb:place="inline">问： <lb ed="X" n="0418b02"/><lb ed="R012" n="0657b05"/>此但椽等诸缘，何者是舍耶？</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX08p0418b0212" cb:place="inline">答：椽即是舍。何以故？为 <lb ed="X" n="0418b03"/><lb ed="R012" n="0657b06"/>椽令独能作舍，若離椽舍即令不成故。若得椽时即 <lb ed="X" n="0418b04"/><lb ed="R012" n="0657b07"/>得舍耶？</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX08p0418b0404" cb:place="inline">问：若椽全自独作舍者，未有瓦等亦应作舍？</p></sp> <lb ed="X" n="0418b05"/><lb ed="R012" n="0657b08"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX08p0418b0501">答：未有瓦等时，不是椽故不作，非谓是椽而不能作。 <lb ed="X" n="0418b06"/><lb ed="R012" n="0657b09"/>今言能作者，但论椽能作，不说非椽作。何以故？椽是 <lb ed="X" n="0418b07"/><lb ed="R012" n="0657b10"/>因缘，由未成舍时无因缘故，非是椽也。若是椽者，其 <lb ed="X" n="0418b08"/><lb ed="R012" n="0657b11"/>毕令成；若不令作，不名为椽。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX08p0418b0812" cb:place="inline">问：若椽等诸缘各出小 <lb ed="X" n="0418b09"/><lb ed="R012" n="0657b12"/>力作，不令作者，有何过失？</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX08p0418b0911" cb:place="inline">答：有断、常过。若不令成但 <lb ed="X" n="0418b10"/><lb ed="R012" n="0657b13"/>小力者，诸缘各少力，此多个少，不成一令舍，故是断 <lb ed="X" n="0418b11"/><lb ed="R012" n="0657b14"/>也。诸缘幷少力，皆无有令执、有令舍者，无因有，故是 <lb ed="X" n="0418b12"/><lb ed="R012" n="0657b15"/>常也。又若不令成者，去却一椽时，舍应犹成在。舍既 <lb ed="X" n="0418b13"/><lb ed="R012" n="0657b16"/>令不成，故知非小力，幷令成故。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX08p0418b1313" cb:place="inline">问：无一椽时，岂非舍 <lb ed="X" n="0418b14"/><lb ed="R012" n="0657b17"/>耶？</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX08p0418b1402" cb:place="inline">答：但是破舍，无好舍也。故知好舍令属一椽，既属 <lb ed="X" n="0418b15"/><lb ed="R012" n="0657b18"/>一椽，故知椽即是舍也。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX08p0418b1510" cb:place="inline">问：既舍即是椽者，馀筏瓦等 <lb ed="X" n="0418b16"/><lb ed="R012" n="0658a01"/>应即是椽耶？</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX08p0418b1606" cb:place="inline">答：总幷是椽。何以故？却椽即无故。所以 <lb ed="X" n="0418b17"/><lb ed="R012" n="0658a02"/>然者，若无椽即舍不成，舍不成故不名筏瓦等，是故 <lb ed="X" n="0418b18"/><lb ed="R012" n="0658a03"/>筏瓦等即是椽也。若不即者，舍即不成，筏瓦等幷皆 <lb ed="X" n="0418b19"/><lb ed="R012" n="0658a04"/>不成。今既幷成故，故知相即耳。一椽既尔，馀椽例然。 <lb ed="X" n="0418b20"/><lb ed="R012" n="0658a05"/>是故一切缘起法不成即<anchor xml:id="nkr_note_add_0418b2001" n="0418b2001"/><anchor xml:id="beg0418b2001" n="0418b2001"/>已<anchor xml:id="end0418b2001"/>成，则相容融无碍自在， <lb ed="X" n="0418b21"/><lb ed="R012" n="0658a06"/>圆极难思出过情外，法性缘起一切处准知。</p></sp></cb:dialog> <lb ed="X" n="0418b22"/><lb ed="R012" n="0658a07"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX08p0418b2201">问：第二别相者何耶？</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX08p0418b2209" cb:place="inline">答：椽等诸缘别于总故。若不别 <lb ed="X" n="0418b23"/><lb ed="R012" n="0658a08"/>者，总義不成，由无别时即无总故。此義云何？本以别 <lb ed="X" n="0418b24"/><lb ed="R012" n="0658a09"/>成总，由无别故总不成也。是故别者，即以总为别也。</p></sp></cb:dialog> <pb ed="X" xml:id="X08.0237.0418c" n="0418c"/> <lb ed="X" n="0418c01"/><lb ed="R012" n="0658a10"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX08p0418c0101">问：若总即别者，应不成总耶？</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX08p0418c0112" cb:place="inline">答：由总即别故，是故得 <lb ed="X" n="0418c02"/><lb ed="R012" n="0658a11"/>成总。如椽即是舍，故名总相；即是椽，故名别相。若不 <lb ed="X" n="0418c03"/><lb ed="R012" n="0658a12"/>即舍，不是椽；若不即椽，不是舍。总、别相即，可准思之。</p></sp></cb:dialog> <lb ed="X" n="0418c04"/><lb ed="R012" n="0658a13"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX08p0418c0401">问：若相即者，云何说别？</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX08p0418c0410" cb:place="inline">答：只由相即，是故成别。若不 <lb ed="X" n="0418c05"/><lb ed="R012" n="0658a14"/>相即者，总在别外，故非总也。别在总外，故非别也。<note place="inline">思之 <lb ed="X" n="0418c06"/><lb ed="R012" n="0658a15"/>可解。</note></p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX08p0418c0603" cb:place="inline">问：若不别者，有何过失耶？</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX08p0418c0613" cb:place="inline">答：有断、常过。若无别椽 <lb ed="X" n="0418c07"/><lb ed="R012" n="0658a16"/>瓦，无别椽瓦故，不成总舍，故是断也。若无别椽瓦等， <lb ed="X" n="0418c08"/><lb ed="R012" n="0658a17"/>而有总舍者，无因有舍，故是常也。</p></sp></cb:dialog> <lb ed="X" n="0418c09"/><lb ed="R012" n="0658a18"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX08p0418c0901">问：第三同相者何耶？</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX08p0418c0909" cb:place="inline">答：椽等诸缘和同作舍，不相违 <lb ed="X" n="0418c10"/><lb ed="R012" n="0658b01"/>故皆名舍缘，非作馀物故名同相也。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX08p0418c1015" cb:place="inline">问：此与总相何 <lb ed="X" n="0418c11"/><lb ed="R012" n="0658b02"/>别耶？</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX08p0418c1103" cb:place="inline">答：总相唯望一舍说，今此同相，约椽等诸缘，虽 <lb ed="X" n="0418c12"/><lb ed="R012" n="0658b03"/>体各别，成舍力義齐，故名同相也。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX08p0418c1214" cb:place="inline">问：若不同者，有何 <lb ed="X" n="0418c13"/><lb ed="R012" n="0658b04"/>过耶？</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX08p0418c1303" cb:place="inline">答：若不同者，有断常过也。何者？若不同者，椽等 <lb ed="X" n="0418c14"/><lb ed="R012" n="0658b05"/>诸缘互相违偝，不得作舍，舍不得有，故是断也。若相 <lb ed="X" n="0418c15"/><lb ed="R012" n="0658b06"/>违不作舍，而执有舍者，无因有舍，故是常也。</p></sp></cb:dialog> <lb ed="X" n="0418c16"/><lb ed="R012" n="0658b07"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX08p0418c1601">问：第四异相者何耶？</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX08p0418c1609" cb:place="inline">答：椽等诸缘随自形类相差别 <lb ed="X" n="0418c17"/><lb ed="R012" n="0658b08"/>故。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX08p0418c1702" cb:place="inline">问：若异者，应不同耶？</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX08p0418c1710" cb:place="inline">答：只由异故，所以同耳。若不 <lb ed="X" n="0418c18"/><lb ed="R012" n="0658b09"/>异者，椽既丈二，瓦应亦尔。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0418002" n="0418002"/>怀本缘法故，即失前齐同 <lb ed="X" n="0418c19"/><lb ed="R012" n="0658b10"/>成舍義也。今既舍成同名缘者，当知异也。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX08p0418c1917" cb:place="inline">问：此与别 <lb ed="X" n="0418c20"/><lb ed="R012" n="0658b11"/>相何异耶？</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX08p0418c2005" cb:place="inline">答：前别相者，但椽等诸缘迭互相望，各各 <lb ed="X" n="0418c21"/><lb ed="R012" n="0658b12"/>异故。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX08p0418c2103" cb:place="inline">问：若不异者，何失？</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX08p0418c2110" cb:place="inline">答：有断常失也。何者？若不异 <lb ed="X" n="0418c22"/><lb ed="R012" n="0658b13"/>者，瓦即同椽丈二，壞本缘法不成舍，故是断也。若壞 <lb ed="X" n="0418c23"/><lb ed="R012" n="0658b14"/>缘不成舍，而执有舍者，无因有，故是常也。</p></sp></cb:dialog> <lb ed="X" n="0418c24"/><lb ed="R012" n="0658b15"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX08p0418c2401">问：第五成相者何耶？</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX08p0418c2409" cb:place="inline">答：由此诸缘，舍義成故。由成舍 <pb ed="X" xml:id="X08.0237.0419a" n="0419a"/> <lb ed="X" n="0419a01"/><lb ed="R012" n="0658b16"/>故，椽等名缘。若不尔者，二俱不成。今现得成，故知成 <lb ed="X" n="0419a02"/><lb ed="R012" n="0658b17"/>相耳。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX08p0419a0203" cb:place="inline">问：现见椽等诸缘，各住自法本不作舍，何因得有 <lb ed="X" n="0419a03"/><lb ed="R012" n="0658b18"/>舍義成耶？</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX08p0419a0305" cb:place="inline">答：只由椽等诸缘不作故，舍義得成。所以 <lb ed="X" n="0419a04"/><lb ed="R012" n="0659a01"/>然？若椽作舍<anchor xml:id="nkr_note_orig_0419001" n="0419001"/>去，即失本椽法，故舍義不得成。今由不 <lb ed="X" n="0419a05"/><lb ed="R012" n="0659a02"/>作故，椽等诸缘现在前，由此现前故，舍義得成矣。又 <lb ed="X" n="0419a06"/><lb ed="R012" n="0659a03"/>若不作舍，椽等不名缘，今既得缘名，明知定作舍也。</p></sp></cb:dialog> <lb ed="X" n="0419a07"/><lb ed="R012" n="0659a04"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX08p0419a0701">问：若不成者，何失？</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX08p0419a0708" cb:place="inline">答：有断、常过。何者？舍本作椽等诸 <lb ed="X" n="0419a08"/><lb ed="R012" n="0659a05"/>缘成，今既幷不得有舍，故是断也。本以成舍名为椽， <lb ed="X" n="0419a09"/><lb ed="R012" n="0659a06"/>今既不作舍，故即无椽，亦是断。若不成者，舍无因有， <lb ed="X" n="0419a10"/><lb ed="R012" n="0659a07"/>故是常也。又椽不作舍，得椽名者，亦是常也。</p></sp></cb:dialog> <lb ed="X" n="0419a11"/><lb ed="R012" n="0659a08"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX08p0419a1101">问：第六壞相者何耶？</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX08p0419a1109" cb:place="inline">答：椽等诸缘各住自法，本不作 <lb ed="X" n="0419a12"/><lb ed="R012" n="0659a09"/>故。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX08p0419a1202" cb:place="inline">问：现见椽等诸缘作舍成就，何故乃说本不作耶？</p></sp> <lb ed="X" n="0419a13"/><lb ed="R012" n="0659a10"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX08p0419a1301">答：只由不作舍法得成。若作舍者不住自法者，舍義 <lb ed="X" n="0419a14"/><lb ed="R012" n="0659a11"/>即不成。何以故？作者失法，舍不成故。今既舍成，明知 <lb ed="X" n="0419a15"/><lb ed="R012" n="0659a12"/>不作也。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX08p0419a1504" cb:place="inline">问：若作者有何失？</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX08p0419a1511" cb:place="inline">答：有断、常二失。若言椽作 <lb ed="X" n="0419a16"/><lb ed="R012" n="0659a13"/>者即失椽法，失椽法故舍即无，缘不得有，故是断也。 <lb ed="X" n="0419a17"/><lb ed="R012" n="0659a14"/>若失椽法而有舍者，无椽有，故是常也。</p></sp></cb:dialog> <lb ed="X" n="0419a18"/><lb ed="R012" n="0659a15"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX08p0419a1801">问：约何道理明六相耶？</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX08p0419a1810" cb:place="inline">答：元晓师云：此中总别二相， <lb ed="X" n="0419a19"/><lb ed="R012" n="0659a16"/>标其法界缘起道理，以其别缘而起总德。同异二相， <lb ed="X" n="0419a20"/><lb ed="R012" n="0659a17"/>明其缘起相应道理<note place="inline">以别无同相，不成总故；同无异相，不成满故。以有别中有同异 <lb ed="X" n="0419a21"/><lb ed="R012" n="0659a18"/>相，乃得相应成一总满</note>。成壞二相，显此缘起離边道理<note place="inline">以成故非无，以 <lb ed="X" n="0419a22"/><lb ed="R012" n="0659b01"/>壞故非有。若但成非壞，随增益<anchor xml:id="nkr_note_orig_0419002" n="0419002"/>〔是〕；唯壞无成，随损减边。今有成壞，故離二边；二边離故，即是中道。有成有壞，亦 <lb ed="X" n="0419a23"/><lb ed="R012" n="0659b02"/>非一中，是谓甚深缘起道理</note>。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX08p0419a2312" cb:place="inline">问：论云：除事事，谓阴、界、入等。何耶？</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX08p0419a2325" cb:place="inline">答： <lb ed="X" n="0419a24"/><lb ed="R012" n="0659b03"/>藏师云：此辨定具義，谓约道理说融通，非是阴等事 <pb ed="X" xml:id="X08.0237.0419b" n="0419b"/> <lb ed="X" n="0419b01"/><lb ed="R012" n="0659b04"/>相中辨，故除简之。上言言说解释者，是定故。谓于此 <lb ed="X" n="0419b02"/><lb ed="R012" n="0659b05"/>中安此六相之言说，为欲释经文，应知此意。又释：此 <lb ed="X" n="0419b03"/><lb ed="R012" n="0659b06"/>中释六相，非是此处经文，但是论主解释之意应知 <lb ed="X" n="0419b04"/><lb ed="R012" n="0659b07"/><note place="inline">谓此文出在下经第四大愿初中经家自说，非是论主率意而作</note>。又此中同相异相 <lb ed="X" n="0419b05"/><lb ed="R012" n="0659b08"/>者，晋经有相无相者，以此前类名带于总，名有是同； <lb ed="X" n="0419b06"/><lb ed="R012" n="0659b09"/>然名互无，名无是异，故不相违。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX08p0419b0613" cb:place="inline">问：论云如世界成壞 <lb ed="X" n="0419b07"/><lb ed="R012" n="0659b10"/>者，何義耶？</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX08p0419b0705" cb:place="inline">答：晓云：以易显难，如三千界成一世界，即 <lb ed="X" n="0419b08"/><lb ed="R012" n="0659b11"/>成即壞，易可了知。又说此句擧事喩理，谓如世界成 <lb ed="X" n="0419b09"/><lb ed="R012" n="0659b12"/>时，风轮等法次第聚集，则有世界；世界壞时，山海等 <lb ed="X" n="0419b10"/><lb ed="R012" n="0659b13"/>物次第散灭，则无世界。十句总别，其義相似。揽别成 <lb ed="X" n="0419b11"/><lb ed="R012" n="0659b14"/>总，似世界成，不可说无；开散总作别，似世界壞，不可 <lb ed="X" n="0419b12"/><lb ed="R012" n="0659b15"/>说有。但世界成壞是事成壞，故成时非壞，壞时非成； <lb ed="X" n="0419b13"/><lb ed="R012" n="0659b16"/>六相成壞是理成壞，故成即是壞，壞即是成。但取小 <lb ed="X" n="0419b14"/><lb ed="R012" n="0659b17"/>分相似为喩。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0419003" n="0419003"/>别藏师云：如百亿四天下，令成一裟婆 <lb ed="X" n="0419b15"/><lb ed="R012" n="0659b18"/>界，略言标显为成；若分别廣说百亿差别，令一娑婆 <lb ed="X" n="0419b16"/><lb ed="R012" n="0660a01"/>无所依住，故为壞。隋慧远法师云：除事，事谓阴、界、入 <lb ed="X" n="0419b17"/><lb ed="R012" n="0660a02"/>等，彼此相望，事别隔碍，不具斯六，所以除之。若摄事 <lb ed="X" n="0419b18"/><lb ed="R012" n="0660a03"/>相以从体義，阴、界、入等一一之中皆具无量。今且就 <lb ed="X" n="0419b19"/><lb ed="R012" n="0660a04"/>一色阴之中，同体具有恒沙<persName>佛</persName>法，谓苦、无常、空、无我 <lb ed="X" n="0419b20"/><lb ed="R012" n="0660a05"/>等一切<persName>佛</persName>法。是等诸法義，别<anchor xml:id="nkr_note_orig_0419004" n="0419004"/>别体同，其相缘集以成 <lb ed="X" n="0419b21"/><lb ed="R012" n="0660a06"/>一色，色名为总。就此总中开出诸色，所谓苦色乃至 <lb ed="X" n="0419b22"/><lb ed="R012" n="0660a07"/>真实缘起之色，如是无量差别之色，是名为别。苦等 <lb ed="X" n="0419b23"/><lb ed="R012" n="0660a08"/>法上皆有色義，名之为同。色義虽同，然彼色苦异色 <lb ed="X" n="0419b24"/><lb ed="R012" n="0660a09"/>无常，是名为异。義门虽殊，其体不别，色摄为一，是故 <pb ed="X" xml:id="X08.0237.0419c" n="0419c"/> <lb ed="X" n="0419c01"/><lb ed="R012" n="0660a10"/>□<anchor xml:id="nkr_note_orig_0419005" n="0419005"/>成，成<anchor xml:id="nkr_note_orig_0419006" n="0419006"/>犹□也。然<anchor xml:id="nkr_note_orig_0419007" n="0419007"/>虽□别，義门恒异，得为多若色，目 <lb ed="X" n="0419c02"/><lb ed="R012" n="0660a11"/>之为壞，壞犹廣也。拷实论之说前四门，辨義应足，为 <lb ed="X" n="0419c03"/><lb ed="R012" n="0660a12"/>约同异成前二门，故有六也。此乃大乘之渊<g ref="#CB17493">󴑕</g>，圆通 <lb ed="X" n="0419c04"/><lb ed="R012" n="0660a13"/>之妙门<note place="inline">懔法师诸门廣述繁言，故略之</note>。藏法师乃为颂曰：</p> <lb ed="X" n="0419c05"/><lb ed="R012" n="0660a14"/><lg type="regular" xml:id="lgX08p0419c0501"><l>一即具多名总相；</l><l>多即非一是别相。</l> <lb ed="X" n="0419c06"/><lb ed="R012" n="0660a15"/><l>多类自同成于总，</l><l>各体别异显于同。</l> <lb ed="X" n="0419c07"/><lb ed="R012" n="0660a16"/><l>一多缘起理妙成，</l><l>壞性自法常不作，</l> <lb ed="X" n="0419c08"/><lb ed="R012" n="0660a17"/><l>唯智境界非事识，</l><l>以此方便会一乘。</l></lg></sp></cb:dialog></cb:div></cb:div> <lb ed="X" n="0419c09"/><lb ed="R012" n="0660a18"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">数十钱喩義</cb:mulu><head>〇数十钱喩義</head><p xml:id="pX08p0419c0907" cb:place="inline">三门分别。</p> <lb ed="X" n="0419c10"/><lb ed="R012" n="0660b01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">第一释名</cb:mulu><p xml:id="pX08p0419c1001">第一、释名者。数者，数量也，以一名十等也。一者，数名， <lb ed="X" n="0419c11"/><lb ed="R012" n="0660b02"/>依一周圆类以表十也，欲表无尽故。钱者，财也，谓开 <lb ed="X" n="0419c12"/><lb ed="R012" n="0660b03"/>元宝等也。喩者，比也，类也，况法相似，是喩義也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0419c13"/><lb ed="R012" n="0660b04"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">第二出体</cb:mulu><p xml:id="pX08p0419c1301">第二、出体者，以无障、无碍、缘起、法界为体。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0419c14"/><lb ed="R012" n="0660b05"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">第三问答分别</cb:mulu><p xml:id="pX08p0419c1401">第三、问答。</p><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX08p0419c1405" cb:place="inline">问：欲显何義，以数钱喩耶？</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX08p0419c1415" cb:place="inline">答：法藏师云：欲 <lb ed="X" n="0419c15"/><lb ed="R012" n="0660b06"/>表大缘起陀罗尼法故。義相师云：欲示缘起实相陀 <lb ed="X" n="0419c16"/><lb ed="R012" n="0660b07"/>罗尼法。元晓师云：诠普法義故。此中有二：一者、异体， <lb ed="X" n="0419c17"/><lb ed="R012" n="0660b08"/>二、同体。就初中有二：一、相入，二、相即。所以有此二门 <lb ed="X" n="0419c18"/><lb ed="R012" n="0660b09"/>者，以诸缘起皆有二義故：一、有力、无力義，此望力用； <lb ed="X" n="0419c19"/><lb ed="R012" n="0660b10"/>二、有体、无体義，望此自体。由初義故得相入，由後義 <lb ed="X" n="0419c20"/><lb ed="R012" n="0660b11"/>故得相即。初中自有全力，所以能摄他；他全无力故， <lb ed="X" n="0419c21"/><lb ed="R012" n="0660b12"/>所以能入他。有力、自无力，反上可知。不據自体，故非 <lb ed="X" n="0419c22"/><lb ed="R012" n="0660b13"/>相即；力用交彻，故成相入。又由二力、二无力各不俱 <lb ed="X" n="0419c23"/><lb ed="R012" n="0660b14"/>故，无彼不相入；有力无力、无力有力无二故，是故常 <lb ed="X" n="0419c24"/><lb ed="R012" n="0660b15"/>相入。二、空有中，由自若有，时他必无，故他即自。何以 <pb ed="X" xml:id="X08.0237.0420a" n="0420a"/> <lb ed="X" n="0420a01"/><lb ed="R012" n="0660b16"/>故？由他无性，以自作故。二、由自若空，时他必是有，故 <lb ed="X" n="0420a02"/><lb ed="R012" n="0660b17"/>自即他。何以故？由自无性，用他作故。<note place="inline">一云：若<anchor xml:id="nkr_note_orig_0420001" n="0420001"/>〔鬥〕一缘，馀不成起；起不 <lb ed="X" n="0420a03"/><lb ed="R012" n="0660b18"/>成故，缘義则壞。得此一缘，全一切成起；一起成故，缘義方立。是故一缘是能起，多缘及果俱是所起。是即多为 <lb ed="X" n="0420a04"/><lb ed="R012" n="0661a01"/>一成，多是无体；一能作多，一是有体。然此義後更说也</note>。以二有二空各不俱故， <lb ed="X" n="0420a05"/><lb ed="R012" n="0661a02"/>无彼不相即；有无无有无二故，是故常相即。又以体 <lb ed="X" n="0420a06"/><lb ed="R012" n="0661a03"/>收用，无别用故，唯是相即。若不尔者，缘起不成，有自 <lb ed="X" n="0420a07"/><lb ed="R012" n="0661a04"/>性等过，见之可思。于中光明相入，此中有二门：一、向 <lb ed="X" n="0420a08"/><lb ed="R012" n="0661a05"/>上去，二、向下来。向上去中亦有十门：一者，一是本数。 <lb ed="X" n="0420a09"/><lb ed="R012" n="0661a06"/>何以故？缘成故。乃至十者，一中十。何以故？若无一，即 <lb ed="X" n="0420a10"/><lb ed="R012" n="0661a07"/>十不成故。则一有全力，故摄于十也。仍十非一。辨馀 <lb ed="X" n="0420a11"/><lb ed="R012" n="0661a08"/>九门亦如是。一一皆有十，準例可知<note place="inline">義相师云：中门中向上来、向下 <lb ed="X" n="0420a12"/><lb ed="R012" n="0661a09"/>去，即门中向上去、向下来。前後言错，故不用也</note>。向十数中亦十门：一者，十。何 <lb ed="X" n="0420a13"/><lb ed="R012" n="0661a10"/>以故？缘成故。乃至十者，十中一。谓若无十，则一不成 <lb ed="X" n="0420a14"/><lb ed="R012" n="0661a11"/>故。则一无全力，归于十也。仍一非十矣。馀例然。如是 <lb ed="X" n="0420a15"/><lb ed="R012" n="0661a12"/>本末二门中，具足十门。馀一一钱中，准以思之<note place="inline">此中数数 <lb ed="X" n="0420a16"/><lb ed="R012" n="0661a13"/>法者，一者十，二者十中九，乃至十者十中一</note>。此约异门相望说耳。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX08p0420a1626" cb:place="inline">问：既言 <lb ed="X" n="0420a17"/><lb ed="R012" n="0661a14"/>一者，何得一中有十耶？</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX08p0420a1710" cb:place="inline">答：大缘起陀罗尼法若无一， <lb ed="X" n="0420a18"/><lb ed="R012" n="0661a15"/>即一切不成故，定知如是。此義云何？所言一者，非自 <lb ed="X" n="0420a19"/><lb ed="R012" n="0661a16"/>性一缘成故。是故一中有十者，是缘成一。若不尔者， <lb ed="X" n="0420a20"/><lb ed="R012" n="0661a17"/>自性无缘，不得名一也。是故一切缘起皆非自性。何 <lb ed="X" n="0420a21"/><lb ed="R012" n="0661a18"/>以故？随去一缘即一切成。是故一中则具多方，名缘 <lb ed="X" n="0420a22"/><lb ed="R012" n="0661b01"/>起一耳。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX08p0420a2204" cb:place="inline">问：若去一缘而不成者，此即无性。无自性者， <lb ed="X" n="0420a23"/><lb ed="R012" n="0661b02"/>云何得成一多缘起？</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX08p0420a2309" cb:place="inline">答：由只无性，得成一多缘起。何 <lb ed="X" n="0420a24"/><lb ed="R012" n="0661b03"/>以故？由此缘起是法界家实德故，普贤境界具德自 <pb ed="X" xml:id="X08.0237.0420b" n="0420b"/> <lb ed="X" n="0420b01"/><lb ed="R012" n="0661b04"/>在，无障碍故。花严云：菩萨善观缘起法，于一法中解 <lb ed="X" n="0420b02"/><lb ed="R012" n="0661b05"/>众多，众多法中解一法。是故当知，一中十，十中一，相 <lb ed="X" n="0420b03"/><lb ed="R012" n="0661b06"/>容无碍，仍不相是。一门中既具足十義，故知一门中 <lb ed="X" n="0420b04"/><lb ed="R012" n="0661b07"/>皆有无尽義。馀门亦如是。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX08p0420b0411" cb:place="inline">问：一门中摄十尽不尽？</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX08p0420b0420" cb:place="inline">答： <lb ed="X" n="0420b05"/><lb ed="R012" n="0661b08"/>尽不尽。何以故？一中十故尽，十中一故不尽。四句护 <lb ed="X" n="0420b06"/><lb ed="R012" n="0661b09"/>过去非显德等，准之可解耳。别别诸门中準例如是， <lb ed="X" n="0420b07"/><lb ed="R012" n="0661b10"/>缘起妙理应如是知<note place="inline">第一门竟</note>。</p> <lb ed="X" n="0420b08"/><lb ed="R012" n="0661b11"/><p xml:id="pX08p0420b0801">初异体门中第二即義者，此中有二门：一者向上去， <lb ed="X" n="0420b09"/><lb ed="R012" n="0661b12"/>二者向下来。初门中有十门：一者一。何以故？缘成故。 <lb ed="X" n="0420b10"/><lb ed="R012" n="0661b13"/>乃至十者，一即十。何以故？若无一，即无十故。由一有 <lb ed="X" n="0420b11"/><lb ed="R012" n="0661b14"/>体，馀皆空故。此一即是十矣。如是向上乃至第十，皆 <lb ed="X" n="0420b12"/><lb ed="R012" n="0661b15"/>各如前，准可知耳。言向下者，亦有十门：一者十。何以 <lb ed="X" n="0420b13"/><lb ed="R012" n="0661b16"/>故？缘成故。乃至十者，十即一。何以故？若无十，即无一 <lb ed="X" n="0420b14"/><lb ed="R012" n="0661b17"/>故。由一无体，是馀有故。是故此十即是一矣。如是向 <lb ed="X" n="0420b15"/><lb ed="R012" n="0661b18"/>下乃至第一，皆各如前，准可知耳。以此義故，当知一 <lb ed="X" n="0420b16"/><lb ed="R012" n="0662a01"/>一钱即是多钱耳。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX08p0420b1608" cb:place="inline">问：若一不即十者，有何过失？</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX08p0420b1619" cb:place="inline">答：若 <lb ed="X" n="0420b17"/><lb ed="R012" n="0662a02"/>不即，有二失：一、不成十钱过。何以故？若一不即十者， <lb ed="X" n="0420b18"/><lb ed="R012" n="0662a03"/>多一亦不成十。何以故？一一皆非十故。今既得成十， <lb ed="X" n="0420b19"/><lb ed="R012" n="0662a04"/>明知一即是十也。二、一不成过。何以故？若一不即十， <lb ed="X" n="0420b20"/><lb ed="R012" n="0662a05"/>十即不得成。由十不成故，一義亦不成。何以故？若无 <lb ed="X" n="0420b21"/><lb ed="R012" n="0662a06"/>十，是谁一故？今既得一，明知一即十。又若不相即，缘 <lb ed="X" n="0420b22"/><lb ed="R012" n="0662a07"/>起门中空、有二義即不现前，便成大过，谓自性等。思 <lb ed="X" n="0420b23"/><lb ed="R012" n="0662a08"/>之可知。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX08p0420b2304" cb:place="inline">问：若一即十者，应当非是一；若十即一者，应 <lb ed="X" n="0420b24"/><lb ed="R012" n="0662a09"/>当非是十。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX08p0420b2405" cb:place="inline">答：只为一即是十故，是故名为一。何以故？ <pb ed="X" xml:id="X08.0237.0420c" n="0420c"/> <lb ed="X" n="0420c01"/><lb ed="R012" n="0662a10"/>所言一者，非是所谓一缘成无性一。为此一即多者， <lb ed="X" n="0420c02"/><lb ed="R012" n="0662a11"/>是名一。若不尔者，不名一。何以故？由无自性故，无缘 <lb ed="X" n="0420c03"/><lb ed="R012" n="0662a12"/>不成一也。十即一者，準前例取，勿妄执矣。应准知之。</p></sp></cb:dialog> <lb ed="X" n="0420c04"/><lb ed="R012" n="0662a13"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX08p0420c0401">问：上一多義门，为一时俱圆耶？为前後不同耶？</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX08p0420c0419" cb:place="inline">答：即 <lb ed="X" n="0420c05"/><lb ed="R012" n="0662a14"/>圆，即前後。何以故？由此法性缘起具足，逆顺同体，不 <lb ed="X" n="0420c06"/><lb ed="R012" n="0662a15"/>违德用，自在无障碍故，皆得如是。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX08p0420c0614" cb:place="inline">问：如上所说去来 <lb ed="X" n="0420c07"/><lb ed="R012" n="0662a16"/>義，其相云何？</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX08p0420c0706" cb:place="inline">答：自位不动而恒去来。何以故？去来不 <lb ed="X" n="0420c08"/><lb ed="R012" n="0662a17"/>动即一物故，但为生智显理故说去来等義耳。若废 <lb ed="X" n="0420c09"/><lb ed="R012" n="0662a18"/>智一切不可说，如上果分者即其事也。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX08p0420c0916" cb:place="inline">问：若由智者 <lb ed="X" n="0420c10"/><lb ed="R012" n="0662b01"/>即非先有，云何说言旧来如此？</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX08p0420c1013" cb:place="inline">答：若废智即不论缘 <lb ed="X" n="0420c11"/><lb ed="R012" n="0662b02"/>起，由约智故即说旧来如此。何以故？不成即<anchor xml:id="nkr_note_add_0420c1101" n="0420c1101"/><anchor xml:id="beg0420c1101" n="0420c1101"/>已<anchor xml:id="end0420c1101"/>成，即 <lb ed="X" n="0420c12"/><lb ed="R012" n="0662b03"/>離始终故，智及与法旧来成故。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX08p0420c1213" cb:place="inline">问：为由智耶？为法如 <lb ed="X" n="0420c13"/><lb ed="R012" n="0662b04"/>是耶？</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX08p0420c1303" cb:place="inline">答：为由智耶？为法如是耶？何以故？同时具足故。 <lb ed="X" n="0420c14"/><lb ed="R012" n="0662b05"/>馀義准以思之。大段异体门说。</p> <lb ed="X" n="0420c15"/><lb ed="R012" n="0662b06"/><p xml:id="pX08p0420c1501">第二、同体门中亦有二義：一者、一中多，多中一；二者、 <lb ed="X" n="0420c16"/><lb ed="R012" n="0662b07"/>一即多，多即一。初门中二：一者、一中多；二者、多中一。 <lb ed="X" n="0420c17"/><lb ed="R012" n="0662b08"/>初一中多者，十门不同：一者、一。何以故？缘成故，是本 <lb ed="X" n="0420c18"/><lb ed="R012" n="0662b09"/>数。一中具十。何以故？由此二钱自体是一，复与二作 <lb ed="X" n="0420c19"/><lb ed="R012" n="0662b10"/>一故，即为二一；乃至与十作一故，一切即为十一。是 <lb ed="X" n="0420c20"/><lb ed="R012" n="0662b11"/>故此一之中即自具有十个一耳，仍一非十也，以未 <lb ed="X" n="0420c21"/><lb ed="R012" n="0662b12"/>是即门故。初一钱既尔，馀二、三、四<anchor xml:id="nkr_note_add_0420c2101" n="0420c2101"/><anchor xml:id="beg0420c2101" n="0420c2101"/>已<anchor xml:id="end0420c2101"/>上九门中皆各 <lb ed="X" n="0420c22"/><lb ed="R012" n="0662b13"/>如是，準例可知耳。二者、多中一亦有十门：一者、十。何 <lb ed="X" n="0420c23"/><lb ed="R012" n="0662b14"/>以故？缘成故。十中一。何以故？由此一与十作一故，即 <lb ed="X" n="0420c24"/><lb ed="R012" n="0662b15"/>彼初一在十一之中，以離十一即无初一故。是故此 <pb ed="X" xml:id="X08.0237.0421a" n="0421a"/> <lb ed="X" n="0421a01"/><lb ed="R012" n="0662b16"/>一即十之中一也，仍十非一矣。馀下九、八、七乃至于 <lb ed="X" n="0421a02"/><lb ed="R012" n="0662b17"/>一，皆各如是，準例思之。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX08p0421a0210" cb:place="inline">问：此与前异，体何别耶？</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX08p0421a0219" cb:place="inline">答：前 <lb ed="X" n="0421a03"/><lb ed="R012" n="0662b18"/>异体者，初一望後异门说也。二者、即義中，一即十，十 <lb ed="X" n="0421a04"/><lb ed="R012" n="0663a01"/>即一。亦有二门：一者、一即十。亦有十门不同：一者、一。 <lb ed="X" n="0421a05"/><lb ed="R012" n="0663a02"/>何以故？缘成故。一即十。何以故？由此十即是初一故， <lb ed="X" n="0421a06"/><lb ed="R012" n="0663a03"/>无别自体故，是故此十即是一也。馀九门皆亦如是， <lb ed="X" n="0421a07"/><lb ed="R012" n="0663a04"/>准之可知。二者、十即一者，亦十门不同：一者、十。何以 <lb ed="X" n="0421a08"/><lb ed="R012" n="0663a05"/>故？缘成故。十即一。何以故？以彼初一即是十故，更无 <lb ed="X" n="0421a09"/><lb ed="R012" n="0663a06"/>自一故，是故初一即是十也。馀九门準例知之。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX08p0421a0919" cb:place="inline">问：此 <lb ed="X" n="0421a10"/><lb ed="R012" n="0663a07"/>同体中一即十等者，为只摄此十耶？为摄无<anchor xml:id="nkr_note_orig_0421001" n="0421001"/>人尽耶？</p></sp> <lb ed="X" n="0421a11"/><lb ed="R012" n="0663a08"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX08p0421a1101">答：此幷随智而成，须十即十，须无尽即无尽，如是增 <lb ed="X" n="0421a12"/><lb ed="R012" n="0663a09"/>减随智取矣。即十如前释。言无尽者，一门中既有十， <lb ed="X" n="0421a13"/><lb ed="R012" n="0663a10"/>然此十复自迭相即入，褈褈成无尽也。然此无尽重 <lb ed="X" n="0421a14"/><lb ed="R012" n="0663a11"/>重，皆悉摄在初门中也。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX08p0421a1410" cb:place="inline">问：但摄自一门中无尽褈褈 <lb ed="X" n="0421a15"/><lb ed="R012" n="0663a12"/>皆悉，亦摄馀异门无尽耶？</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX08p0421a1511" cb:place="inline">答：或俱摄，或但摄自无尽。 <lb ed="X" n="0421a16"/><lb ed="R012" n="0663a13"/>何以故？若无自一门中无尽，馀一切门中无尽，皆悉 <lb ed="X" n="0421a17"/><lb ed="R012" n="0663a14"/>不成故。是故初门同体，即摄同异二门中无尽无馀 <lb ed="X" n="0421a18"/><lb ed="R012" n="0663a15"/><note place="inline">乃至十重</note>。穷其圆极法界，无不摄尽耳。或但摄自同体一 <lb ed="X" n="0421a19"/><lb ed="R012" n="0663a16"/>门中无尽。何以故？由馀异门如虚空故，不相知故，自 <lb ed="X" n="0421a20"/><lb ed="R012" n="0663a17"/>具足故，更无可摄。此但随智而取，一不差失也。如此 <lb ed="X" n="0421a21"/><lb ed="R012" n="0663a18"/>一门既具足无穷，令无尽及相即相入等成无尽者， <lb ed="X" n="0421a22"/><lb ed="R012" n="0663b01"/>馀一一门中皆悉如是。各无尽无尽成，宜准知之。此 <lb ed="X" n="0421a23"/><lb ed="R012" n="0663b02"/>且约现事钱中，况彼一乘缘起无尽陀罗尼法，非谓 <lb ed="X" n="0421a24"/><lb ed="R012" n="0663b03"/>其法只如此也。应可去情如理思之。如<name role="" type="person">夜摩天</name>宫精 <pb ed="X" xml:id="X08.0237.0421b" n="0421b"/> <lb ed="X" n="0421b01"/><lb ed="R012" n="0663b04"/>进林菩萨偈云：</p> <lb ed="X" n="0421b02"/><lb ed="R012" n="0663b05"/><lg type="regular" xml:id="lgX08p0421b0201"><l>譬如算数法，</l><l>增一至无量，</l><l>数法无体性，</l> <lb ed="X" n="0421b03"/><lb ed="R012" n="0663b06"/><l>智慧故差别。</l></lg></sp></cb:dialog></cb:div></cb:div> <lb ed="X" n="0421b04"/><lb ed="R012" n="0663b07"/> <lb ed="X" n="0421b05"/><lb ed="R012" n="0663b08"/><cb:juan fun="close" n="1"><cb:jhead>花严经文義要决问答卷第一</cb:jhead></cb:juan> </body> <back> <cb:div type="apparatus"> <head>挍注</head> <p> <app from="#beg0414c0301" to="#end0414c0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0414c0801" to="#end0414c0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0414c0901" to="#end0414c0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0414c1001" to="#end0414c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0414c1501" to="#end0414c1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0414c1601" to="#end0414c1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0414c2301" to="#end0414c2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0415a1501" to="#end0415a1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0415a1601" to="#end0415a1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0415a1801" to="#end0415a1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0416a1301" to="#end0416a1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0416a2001" to="#end0416a2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0416c1301" to="#end0416c1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0417c2101" to="#end0417c2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0418b2001" to="#end0418b2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0420c1101" to="#end0420c1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0420c2101" to="#end0420c2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> </p> </cb:div> <cb:div type="xuzang-notes"> <head>卍续藏 挍注</head> <p> <note n="0414001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0414001">三异作四</note> <note n="0414002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0414002">後疑复</note> <note n="0414003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0414003">即摄等五字疑衍文</note> <note n="0414004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0414004">三异作四</note> <note n="0414005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0414005">于疑共</note> <note n="0415001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0415001 #note_star_1">若疑答下同</note> <note n="0416001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0416001">一下疑脱切</note> <note n="0417001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0417001">妙上疑脱勝</note> <note n="0417002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0417002">异无一一支分之四字</note> <note n="0417003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0417003">贤疑现</note> <note n="0418001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0418001">其异作共</note> <note n="0418002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0418002">怀疑壞</note> <note n="0419001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0419001">去疑者</note> <note n="0419002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0419002">是疑边</note> <note n="0419003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0419003">别疑则</note> <note n="0419004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0419004">别疑剩字</note> <note n="0419005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0419005">成上疑有为</note> <note n="0419006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0419006">犹下疑有同</note> <note n="0419007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0419007">虽下疑有无</note> <note n="0420001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0420001">鬥疑阙</note> <note n="0421001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0421001">人疑剩字</note> </p> </cb:div> <cb:div type="add-notes"> <head>新增挍注</head> <p> <note n="0414c0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0414c0301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0414c0801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0414c0801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0414c0901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0414c0901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0414c1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0414c1001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0414c1501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0414c1501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0414c1601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0414c1601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0414c2301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0414c2301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0415a1501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0415a1501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0415a1601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0415a1601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0415a1801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0415a1801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0416a1301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0416a1301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0416a2001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0416a2001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0416c1301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0416c1301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0417c2101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0417c2101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0418b2001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0418b2001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0420c1101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0420c1101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0420c2101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0420c2101">已【CB】，巳【卍续】</note> </p> </cb:div> </back></text></TEI>